BAB 06 : PELABURAN DALAM SUMBER MANUSIA

I : PENDAHULUAN

6.01 Dalam tempoh Rangka Rancangan Jangka Panjang Kedua (RRJP2), pencapaian dalam pembangunan sumber manusia adalah ketara dengan pertumbuhan guna tenaga yang pesat dan pertambahan peluang pendidikan dan latihan. Negara telah mencapai tahap guna tenaga penuh mulai tahun 1993 dan kadar pengangguran dapat dikekalkan pada tahap yang rendah walaupun semasa krisis kewangan pada tahun 1997-1998 hasil daripada langkah-langkah yang dilaksana oleh Kerajaan. Institusi pendidikan dan latihan telah berkembang dengan pesat untuk memenuhi peningkatan permintaan terhadap tenaga manusia berpendidikan dan berkemahiran. Sektor swasta juga menjadi penyedia pendidikan dan latihan yang utama berikutan langkah meliberalisasikan pendidikan dalam tahun-tahun terakhir RRJP2.

6.02 Memandangkan Malaysia kini memasuki abad ke-21, pembangunan sumber manusia akan terus menjadi strategi utama bagi memastikan semua rakyat berkongsi kemakmuran negara dan membangunkan tenaga buruh yang dinamik yang mampu bersaing di peringkat dunia. Pembangunan ekonomi berasaskan pengetahuan yang disertai kemunculan teknologi baru dan globalisasi akan mempengaruhi arah aliran pertumbuhan permintaan terhadap kemahiran dan kepakaran pada masa hadapan serta mewujudkan peluang ekonomi baru yang dapat membawa kepada peningkatan pendapatan semua rakyat. Sehubungan dengan ini, keutamaan akan diberi kepada penambahan peluang pendidikan dan latihan yang berkualiti serta pengukuhan asas sumber manusia bagi menyokong pembangunan ekonomi berasaskan pengetahuan dalam tempoh Rangka Rancangan Jangka Panjang Ketiga (RRJP3)

II : TERAS PEMBANGUNAN SUMBER MANUSIA

6.03 Teras pembangunan sumber manusia dalam tempoh RRJP3 adalah untuk menyediakan tenaga kerja yang berupaya menghadapi cabaran ekonomi berasaskan pengetahuan supaya dapat meningkatkan produktiviti dan daya saing ekonomi. Peralihan ekonomi akan meningkatkan permintaan terhadap kemahiran dan kepakaran teknologi serta tenaga buruh yang dilengkapi dengan pengetahuan tacit dan kemahiran berfikir yang tinggi. Usaha akan diambil untuk memastikan sistem pendidikan dan latihan berupaya meningkatkan kualiti modal intelektual serta memperluaskan asas sumber manusia.

6.04 Penyebaran dan penyerapan teknologi maklumat dan komunikasi (ICT) serta peningkatan pengetahuan yang lebih mendalam dalam ekonomi akan mewujudkan peluang guna tenaga baru tetapi juga akan menyebabkan kemahiran tertentu tidak lagi diperlukan dan pemberhentian pekerja. Oleh itu, adalah kritikal bagi tenaga buruh mempunyai kebolehan untuk menerima dan menyesuaikan diri dengan perubahan permintaan berikutan kemajuan teknologi dalam ekonomi berasaskan pengetahuan. Pembelajaran sepanjang hayat akan digalakkan di kalangan rakyat memandangkan ia adalah amat kritikal bagi mereka untuk sentiasa mendapatkan pengetahuan baru dan meningkatkan asas kemahiran selepas meninggalkan sistem pendidikan dan latihan formal. Usaha juga akan diambil bagi melatih dan memahirkan semula tenaga buruh untuk meminimumkan kesan pengangguran struktur serta memenuhi keperluan kemahiran yang baru dalam ekonomi berasaskan pengetahuan.

III : KEPENDUDUKAN, TENAGA BURUH DAN GUNA TENAGA

Kependudukan

6.08 Penduduk Malaysia dijangka meningkat kepada 28.9 juta pada tahun 2010, iaitu pada kadar purata 2.2 peratus setahun. Walau bagaimanapun, kadar pertumbuhan ini adalah lebih perlahan berbanding dengan 2.5 peratus setahun yang dicapai dalam tempoh RRJP2, seperti ditunjukkan dalam Jadual 6-1. Memandangkan lebih ramai wanita meneruskan pendidikan atau latihan di peringkat yang lebih tinggi, kadar kesuburan keseluruhan, iaitu bilangan anak yang boleh dilahirkan oleh wanita dalam lingkungan umur kesuburan, akan terus berkurangan. Di samping itu, perkahwinan pada usia yang lewat, peningkatan pembandaran, kos sara hidup dan taraf hidup yang lebih tinggi dijangka menjadikan saiz keluarga semakin kecil.

6.09 Penurunan kadar kesuburan akan mengubah struktur demografi penduduk dalam tempoh sepuluh tahun akan datang. Penduduk yang berumur di bawah umur 15 tahun dijangka bertambah pada kadar purata 1.1 peratus setahun, iaitu lebih perlahan daripada kadar pertumbuhan dalam tempoh RRJP2. Ini mencerminkan penurunan kadar kesuburan keseluruhan daripada 3.2 peratus pada tahun 2000 kepada 2.8 peratus pada tahun 2010. Oleh yang demikian, peratusan kumpulan



umur ini daripada jumlah penduduk akan berkurang kepada 29.7 peratus pada tahun 2010 daripada 33.1 peratus pada tahun 2000. Sebaliknya, penduduk dalam kumpulan umur bekerja, iaitu 15-64 tahun akan meningkat daripada 62.9 peratus pada tahun 2000 kepada 65.8 peratus pada tahun 2010. Pada masa yang sama, peratusan kumpulan umur 65 tahun ke atas juga akan meningkat berikutan peningkatan jangka hayat hasil daripada kualiti hidup yang lebih baik.

6.10 Perubahan struktur umur penduduk ini akan memberi kesan yang ketara kepada ekonomi. Pertumbuhan penduduk dalam kumpulan umur bekerja menunjukkan perlunya pewujudan peluang pekerjaan serta penyediaan kemudahan pendidikan dan latihan yang lebih banyak. Memandangkan peratusan penduduk dalam umur bekerja dijangka menjadi lebih besar berbanding dengan mereka yang berumur kurang daripada 15 tahun dan 65 tahun ke atas, nisbah tanggungan, iaitu nisbah tanggungan bagi setiap 100 orang penduduk dalam kumpulan umur bekerja, akan berkurangan daripada 59.1 pada tahun 2000 kepada 52.2 pada tahun 2010. Ini menunjukkan bahawa peratusan penduduk yang aktif dari segi ekonomi adalah tinggi dan ini merupakan faktor penyumbang yang positif kepada peningkatan output.

6.11 Umur penengah penduduk akan menjadi 26.7 tahun pada tahun 2010, mencerminkan penduduk yang muda. Ini dijangka membawa kepada pertambahan pembentukan unit keluarga dan bilangan isi rumah dalam tempoh RRJP3. Dengan pertambahan pendapatan dan kadar pembandaran serta jumlah keluarga, permintaan terhadap perumahan dan kemudahan berkaitan seperti telekomunikasi dan sambungan Internet yang lebih berkualiti akan meningkat. Melalui perundangan yang sesuai, Kerajaan akan memastikan pemaju perumahan mematuhi piawaian yang telah ditetapkan dalam pembinaan rumah kediaman dan menyediakan persekitaran tempat tinggal yang kondusif. Di samping itu, bagi memenuhi keperluan kumpulan umur 65 tahun ke atas yang semakin meningkat, dasar akan digubal bagi meningkatkan perkhidmatan penjagaan geriatrik.

Tenaga Buruh

6.12 Saiz tenaga buruh dijangka meningkat sebanyak 3.1 peratus setahun atau tambahan sebanyak 3.3 juta orang dalam tempoh RRJP3, iaitu mencapai 12.9 juta orang pada tahun 2010. Pertambahan tenaga buruh adalah disebabkan oleh meningkatnya bilangan penduduk dalam kumpulan umur bekerja dan peningkatan kadar penyertaan tenaga buruh daripada 65.5 peratus pada tahun 2000 kepada
68.1 peratus pada tahun 2010. Tenaga buruh akan mempunyai tahap pendidikan yang lebih tinggi dengan meningkatnya peratusan tenaga buruh yang mempunyai pendidikan peringkat tertiari sebanyak 35.0 peratus, seperti ditunjukkan dalam Jadual 6-2. Perluasan kemudahan pendidikan dan latihan serta berkembangnya pembelajaran secara maya akan menyediakan lebih banyak peluang kepada rakyat mendapat pendidikan tertiari.

6.13 Dengan meningkatnya tahap pendidikan dan peluang pekerjaan serta pelaksanaan peraturan kerja yang lebih anjal maka lebih ramai wanita dijangka menyertai secara aktif dalam kegiatan ekonomi. Penyertaan tenaga buruh wanita dijangka meningkat daripada 44.5 peratus pada tahun 2000 kepada 49.0 peratus pada tahun 2010. Memandangkan semakin ramai wanita mendapat pendidikan yang lebih tinggi, kadar penyertaan mereka dalam kumpulan profesional dan teknikal dijangka meningkat. Pada tahun 2000, mereka hanya merupakan 44.5 peratus daripada kategori profesional dan teknikal yang mana sebahagian besarnya bekerja sebagai guru dan jururawat. Peningkatan dalam kadar penyertaan tenaga buruh wanita akan menambah penawaran buruh tempatan dan ini akan mengurangkan keperluan terhadap pekerja dan profesional asing.



Guna Tenaga

Guna Tenaga Mengikut Sektor

6.14 Dalam tempoh RRJP3, dengan jangkaan pertumbuhan Keluaran Dalam Negeri Kasar (KDNK) yang lebih pesat, permintaan buruh akan bertambah pada kadar purata 3.1 peratus setahun. Ini akan menghasilkan peningkatan dalam guna tenaga daripada 9.3 juta pada 2000 kepada 12.6 juta pada 2010, seperti ditunjukkan dalam Jadual 6-3. Dengan pertumbuhan purata tenaga buruh sebanyak 3.1 peratus setahun dalam tempoh tersebut, kadar pengangguran dijangka berkurang kepada
2.5 peratus pada tahun 2010 berbanding 3.1 peratus pada tahun 2000. Cabaran dalam menghadapi pembangunan ekonomi berasaskan pengetahuan adalah untuk memastikan pengangguran struktur diminimumkan melalui latihan semula dan penyediaan kemahiran baru.

6.15 Sektor perkhidmatan akan terus merupakan bahagian terbesar daripada jumlah guna tenaga. Menjelang tahun 2010, bahagian guna tenaga dalam sektor perkhidmatan dijangka meningkat kepada 51.5 peratus, iaitu merupakan



59.4 peratus daripada jumlah guna tenaga yang diwujudkan. Sebahagian besar daripada pekerjaan yang diwujudkan dalam sektor kecil perkhidmatan lain termasuk pendidikan swasta dan kesihatan, aktiviti perniagaan lain, riadah, aktiviti kebudayaan dan sukan serta komputer dan aktiviti berkaitan. Sektor kecil perdagangan borong dan runcit, hotel dan restoran juga akan menjadi penjana penting guna tenaga hasil daripada perkembangan industri pelancongan.

6.16 Pertambahan nisbah modal-buruh dan proses pengeluaran yang lebih cekap akan membawa kepada pertumbuhan guna tenaga yang rendah di sektor pembuatan. Walau bagaimanapun, ia masih merupakan sektor penting dalam mewujudkan guna tenaga dalam tempoh RRJP3. Pertumbuhan guna tenaga dalam sektor ini dijangka mencapai kadar purata 4.1 peratus setahun, iaitu meningkat daripada
2.6 juta pada tahun 2000 kepada 3.8 juta pada tahun 2010 yang merupakan 38.2 peratus daripada jumlah guna tenaga yang diwujudkan. Memandangkan sektor ini semakin menuju ke arah keluaran bernilai ditambah yang lebih tinggi dan penggunaan modal secara lebih intensif, permintaan akan lebih tertumpu kepada pekerja yang berkemahiran tinggi dan ini bermakna kemahiran tenaga buruh perlu dipertingkatkan.

6.17 Bahagian guna tenaga dalam sektor pertanian dijangka mencatat 9.8 peratus daripada jumlah guna tenaga pada tahun 2010 berbanding sebanyak 15.2 peratus pada tahun 2000. Penggunaan kaedah penanaman berteknologi tinggi dan perladangan berskala besar serta meningkatnya penggunaan jentera dijangka mengurangkan permintaan terhadap buruh terutamanya untuk penanaman makanan. Walau bagaimanapun, sektor kecil perladangan kelapa sawit, getah dan koko masih memerlukan bilangan buruh yang banyak sehingga proses pengeluaran dan penuaian dapat ditingkatkan kepada tahap mekanisasi yang lebih tinggi.

Komposisi Pekerjaan

6.18 Pertumbuhan dan pembangunan ekonomi pada masa hadapan bagi semua sektor akan didorong oleh industri berasaskan pengetahuan terutamanya sektor pembuatan dan perkhidmatan. Proses pembangunan ekonomi berasaskan pengetahuan ini akan mencetus bidang baru dalam aktiviti ekonomi yang akan membawa kepada perubahan corak permintaan terhadap tenaga manusia. Dalam ekonomi berasaskan pengetahuan, industri berasaskan sains dan berteknologi tinggi serta industri berintensif pengetahuan seperti ICT, industri farmaseutikal dan aktiviti penyelidikan dan pembangunan (P&P) akan menjana pekerjaan yang memerlukan pendidikan tertiari terutamanya mereka yang terlatih dalam bidang



sains dan teknologi (S&T). Pertumbuhan pekerjaan yang paling pesat adalah pekerjaan dalam kategori profesional dan teknikal serta kategori pekerja pentadbiran dan pengurusan, seperti ditunjukkan dalam Jadual 6-4. Pekerjaan ini akan merupakan 32.2 peratus daripada pekerjaan baru yang diwujudkan dalam tempoh tersebut. Peningkatan proses pengeluaran yang semakin canggih hasil daripada kemajuan teknologi akan mewujudkan permintaan terhadap 137,200 jurutera dan 331,700 pembantu jurutera yang terlatih dalam bidang kejuruteraan kimia, mekanikal, elektrikal dan elektronik serta ICT dan teknologi termaju lain seperti fotonik dan teknologi nano, seperti ditunjukkan dalam Jadual 6-5.

6.19 Memandangkan terdapat keperluan untuk terus menyedia dan meningkatkan perkhidmatan penjagaan kesihatan bagi penduduk, permintaan terhadap kakitangan perubatan dan kesihatan akan kekal tinggi dalam tempoh tersebut. Kakitangan berkenaan akan diperlukan untuk mengisi jawatan di pusat kesihatan awam yang akan diperluas dan dinaik taraf untuk menampung keperluan penduduk yang semakin bertambah. Dengan meningkatnya tahap pendapatan, sebahagian besar penduduk akan mendapatkan rawatan terutamanya daripada



perkhidmatan pakar. Walau bagaimanapun, bagi memastikan setiap rakyat berpeluang menikmati perkhidmatan penjagaan kesihatan yang berkualiti, bilangan kakitangan kesihatan akan ditambah untuk mencapai sasaran nisbah doktor kepada penduduk iaitu 1:800 menjelang tahun 2010. Bilangan rakyat asing yang semakin ramai menggunakan kemudahan kesihatan di Malaysia boleh dijadikan asas untuk membangunkan perkhidmatan penjagaan kesihatan sebagai satu industri dan produk pelancongan. Langkah akan diambil bagi memudahkan kemasukan pesakit dari luar negara serta ahli keluarga mereka. Hospital swasta dan pusat kesihatan juga akan digalak untuk meningkatkan bilangan pelanggan mereka serta mempromosi perkhidmatan mereka di luar negara.

6.20 Penggunaan dan penyebaran ICT yang meluas dalam semua sektor akan memerlukan pekerja yang mempunyai berbagai tahap kemahiran komputer seperti reka bentuk komputer, sistem pengurusan data yang kompleks, komunikasi dan rangkaian data serta pembangunan multimedia dan Internet. Kerja-kerja yang rutin dan berkemahiran rendah akan berkurangan dengan adanya automasi. Pekerjaan baru yang diwujudkan akan memerlukan pekerja yang berpendidikan tinggi dan berkemahiran teknikal dalam teknologi baru. Penggunaan komputer yang semakin meluas akan membantu pekerja ini menyempurnakan tugas mereka dan seterusnya meningkatkan pulangan daripada penggunaan ICT secara kreatif. Celik komputer dan kemahiran mengguna dan mengolah data merupakan kemahiran yang amat penting dan perlu dimiliki oleh setiap tenaga kerja. Di samping itu, pekerja yang mempunyai kemahiran teras ICT akan diperlukan oleh semua sektor ekonomi khususnya industri ICT. Permintaan terhadap kakitangan utama ICT terdiri daripada jurutera sistem, pemaju perisian, juruanalisa sistem, pengaturcara program komputer dan kakitangan sokongan teknikal yang dijangka sebanyak 306,600 menjelang 2010, seperti ditunjukkan dalam Jadual 6-6. Unjuran penawaran siswazah dalam ICT dijangka mencukupi untuk memenuhi permintaan terhadap kakitangan ICT hasil daripada perkembangan pesat dalam pendidikan ICT di sektor awam dan swasta. Dalam tempoh RRJP3, permintaan terhadap kakitangan ICT yang mempunyai ijazah lanjutan akan meningkat lebih tinggi terutamanya dalam bidang kejuruteraan perkakasan dan perisian. Bagi memenuhi peningkatan permintaan, langkah akan diambil untuk menambah bilangan penawaran kakitangan tersebut daripada institusi pendidikan tinggi.

6.21 Permintaan terhadap ahli sains dan ahli teknologi dalam P&P juga akan meningkat terutamanya dalam teknologi baru seperti teknologi fuel-cell, bioteknologi dan kejuruteraan genetik. Bagi mengekalkan daya saing, Malaysia akan mempergiatkan aktiviti P&P dalam bidang baru tersebut dan langkah yang



lebih kukuh akan dilaksana untuk meningkatkan penawaran ahli sains dan ahli teknologi P&P dengan nisbah 7 bagi setiap 10,000 tenaga buruh pada tahun 2000 kepada 60 bagi setiap 10,000 atau seramai 77,640 orang menjelang tahun 2010. Usaha menambah bilangan ahli sains dan ahli teknologi P&P sedia ada akan diambil dengan menawarkan skim perkhidmatan yang lebih menarik serta melanjutkan tempoh perkhidmatan kakitangan P&P yang cemerlang melebihi umur bersara.

6.22 Bagi meningkat kemampuan negara memperolehi dan menggunakan pengetahuan, taraf pendidikan amat perlu dipertingkatkan dengan memberi penekanan kepada S&T serta membangunkan kemahiran dalam teknologi berasaskan maklumat supaya pengetahuan dapat diperolehi, disebar, ditafsir dan diguna pakai. Sistem pendidikan dan latihan akan dibangun berasaskan keupayaan sedia ada untuk mengeluarkan bilangan yang mencukupi bagi pekerja S&T dan berpengetahuan yang kaya dengan bakat, kebolehan dan daya cipta bagi menyokong pembangunan ekonomi dan pertumbuhan industri baru. Dalam hubungan ini, usaha akan diambil untuk mempercepatkan pencapaian nisbah 60:40 antara pelajar sains dan sastera di peringkat sekolah dan juga peringkat tertiari.

6.23 Bagi menambah lagi bilangan pekerja mahir dan berbakat dalam negara, program membawa masuk cendekiawan dari luar negara akan diperluaskan dalam tempoh RRJP3 untuk mengambil mereka yang berbakat, berkemahiran dan berkepakaran tinggi dengan menawarkan insentif yang lebih baik. Pada peringkat awal, program tersebut akan menumpukan kepada pengambilan kakitangan ICT
yang berkelayakan tinggi dan berbakat termasuk ahli sains dan ahli teknologi P&P. Mereka merupakan pekerja berpengetahuan yang mempunyai mobiliti yang tinggi dan mampu menguasai pasaran antarabangsa. Oleh itu, Malaysia perlu bersaing untuk mendapatkan mereka di pasaran antarabangsa terutamanya bagi kakitangan ICT yang tidak mencukupi bilangannya di seluruh dunia. Bagi memudahkan pengambilan pekerja asing yang berbakat dan berkemahiran tinggi, senarai daftar ahli sains dan jurutera P&P Malaysia yang bekerja di luar negara akan diperluaskan bagi meliputi pakar dan usahawan teknologi dalam bidang lain yang berasaskan pengetahuan. Di samping itu, industri digalakkan untuk menaja pelajar Malaysia yang cemerlang yang sedang mengikuti program ijazah pertama melanjutkan pengajian dalam jurusan teknologi utama.

Upah dan Produktiviti

6.24 Adalah penting bagi kenaikan upah selaras dengan peningkatan produktiviti supaya daya saing ekonomi dapat dipertingkatkan lagi dalam tempoh RRJP3. Kenaikan upah yang mencerminkan peningkatan produktiviti akan memastikan tidak wujud tekanan yang keterlaluan ke atas harga dan pengurangan nilai pendapatan sebenar. Sehubungan dengan ini, Garis Panduan Sistem Reformasi Gaji yang dilaksanakan pada tahun 1996 bagi memastikan kaitan yang lebih rapat antara upah dan prestasi produktiviti akan dipergiat melalui usaha seperti seminar, bengkel dan lawatan ke syarikat. Di samping itu, satu rangkaian talian terus pangkalan data yang menyediakan penanda aras produktiviti dalam sektor pembuatan dan pertanian akan diperluaskan ke sektor-sektor lain.

6.25 Pertumbuhan produktiviti buruh dalam tempoh RRJP3 dijangka meningkat sebanyak 4.2 peratus setahun bagi semua sektor selaras dengan peralihan kepada ekonomi berasaskan pengetahuan. Produktiviti buruh dalam sektor pembuatan dijangka meningkat sebanyak 4.0 peratus setahun selaras dengan peralihan industri ke arah aktiviti berteknologi tinggi dan berasaskan pengetahuan dengan penekanan terhadap keluaran bernilai ditambah yang tinggi. Dalam sektor pertanian, produktiviti buruh dijangka berkembang sebanyak 4.8 peratus setahun dalam tempoh RRJP3 berikutan daripada penggunaan teknologi dan amalan agronomi moden yang lebih meluas. Produktiviti buruh dalam sektor perkhidmatan dijangka meningkat sebanyak 4.5 peratus setahun. Penyumbang utama kepada pertumbuhan ini adalah sektor kecil perniagaan borong dan runcit, hotel dan restoran dengan produktiviti dijangka meningkat pada kadar purata sebanyak 5.8 peratus setahun diikuti oleh sektor kecil pengangkutan, penyimpanan dan komunikasi pada kadar purata sebanyak 5.7 peratus setahun

IV : KEUTAMAAN PENDIDIKAN DAN LATIHAN

6.26 Globalisasi dan kemajuan teknologi yang pesat dalam tempoh RRJP3 akan meningkatkan permintaan terhadap tenaga buruh yang berkualiti, iaitu berpengetahuan luas dan mendalam serta mempunyai kemahiran berfikir yang tinggi. Di samping itu, mereka perlu mempunyai kemampuan menggunakan teknologi dan bahan baru secara optimum serta menggabungkan daya cipta dan inovasi secara berkesan. Bagi tujuan ini, adalah perlu membangunkan tenaga buruh yang mempunyai kelayakan akademik dan teknikal yang tinggi, kepelbagaian kemahiran dan pengetahuan menggunakan ICT serta nilai-nilai dan etika kerja yang positif. Bagi memenuhi keperluan tersebut, sistem pendidikan dan latihan akan diorientasikan semula dan industri perlu mempergiatkan latihan semula pekerja mereka bagi meningkatkan pengetahuan, kemahiran dan daya cipta supaya sepadan dengan kemajuan teknologi pengeluaran dan perkhidmatan.

Pembentukan Kecemerlangan Dalam Sistem Pendidikan

6.27 Keutamaan yang tinggi akan terus diberi kepada pendidikan dengan meningkatkan pelaburan memandangkan ia adalah penting bagi membangunkan kemampuan untuk mencipta, menyesuai dan menyebar pengetahuan baru. Pendidikan asas yang kukuh adalah teras bagi melahirkan tenaga buruh yang sihat, berkemahiran dan pintar yang membolehkan negara bersaing dengan jayanya di pasaran dunia. Strategi akan dilaksana untuk menjadikan sekolah sebagai tapak memupuk pemikiran kreatif dan kemahiran belajar yang penting bagi keperluan tenaga manusia pada masa hadapan. Kesesakan sekolah di bandar seperti di Wilayah Persekutuan Kuala Lumpur dengan nisbah kelas kepada bilik darjah 1:0.63 akan dikurangkan menerusi pemindahan sekolah sedia ada dan penambahan bilik darjah dan sekolah. Nisbah kelas kepada bilik darjah, iaitu 1:0.90 bagi sekolah rendah dan 1:0.83 bagi sekolah menengah dijangka mencapai sasaran 1:1 pada tahun 2010.

6.28 Kurikulum sekolah akan dikaji semula untuk memupuk kemahiran berfikir dan menjana daya cipta serta pembelajaran kendiri di kalangan pelajar khususnya di peringkat rendah dan menengah. Ia akan sentiasa dikemas kini bagi memasukkan aspek pengetahuan dan teknologi baru serta kaedah yang inovatif dalam pengajaran Sains dan Matematik. Di samping itu, tahap penguasaan yang tinggi dalam Bahasa Malaysia di kalangan pelajar akan dikekalkan manakala kecekapan dalam bahasa Inggeris akan dipertingkatkan. Pada masa yang sama, mereka juga akan digalak mempelajari bahasa lain bagi membolehkan mereka mendapat dan menyumbang kepada pengetahuan dunia. Untuk melahirkan bilangan seniman dalam seni persembahan dan kebudayaan, langkah akan diambil untuk mencungkil dan memupuk bakat yang berpotensi di peringkat sekolah. Kurikulum dan aktiviti ko-kurikulum juga akan menyediakan peluang kepada pelajar untuk cemerlang dalam bidang seni. Guru akan dilatih dan kemudahan akan disediakan dengan secukupnya bagi mengisi keperluan ini. Di samping itu, sekolah akan digalak memupuk bakat pelajar dengan menyertai pertandingan dalam pelbagai aspek kesenian di peringkat kebangsaan. Memandangkan ICT merupakan alat penting bagi membantu memperolehi pengetahuan baru, sekolah akan dilengkapi dengan kemudahan untuk membolehkan lebih banyak mata pelajaran diajar menggunakan teknologi interaktif multimedia dan pengajaran menerusi laman web. Sebahagian besar sekolah termasuk sekolah di luar bandar dan di kawasan terpencil akan dihubungkan menerusi Intranet dan Internet menjelang tahun 2010. Bagi memastikan kurikulum sentiasa sesuai dengan keperluan industri, satu mekanisme akan dibentuk untuk menjalin hubungan antara sekolah dan industri dan memasukkan komponen pembelajaran yang berasaskan kerja. Industri akan digalak untuk menerima pelajar sekolah menengah atas dan kolej untuk menyertai latihan penempatan atau praktikal semasa cuti sekolah dan kolej.

6.29 Bilangan pelajar aliran sains yang layak masuk ke universiti masih lagi rendah. Masalah ini akan ditangani dengan mempergiatkan penggunaan kaedah pembelajaran kontekstual, menaik taraf kemudahan pengajaran dan pembelajaran, meningkatkan kualiti dan bilangan guru serta melaksanakan langkah untuk mendorong pelajar memasuki aliran sains. Di peringkat sekolah rendah, pengajaran mata pelajaran sains akan diajar pada tahap yang lebih awal.

6.30 Aliran semasa menunjukkan masih terdapat jurang prestasi antara pelajar sekolah bandar dan luar bandar walaupun usaha telah diambil untuk menambah dan memperbaiki kemudahan pendidikan. Keutamaan akan terus diberi bagi menyediakan kemudahan sewajarnya untuk membolehkan lebih ramai penduduk luar bandar mendapat peluang pendidikan yang berkualiti. Di samping itu, penyediaan pakej insentif khas untuk mengekalkan guru serta kakitangan sekolah di kawasan terpencil dan sukar dihubungi dijangka boleh memperbaiki prestasi pelajar di kawasan tersebut. Bagi memastikan sekolah di kawasan berkenaan dapat menikmati faedah daripada ICT bagi tujuan pengajaran dan pembelajaran, teknologi komputer mudah alih tanpa wayar akan digunakan.

6.31 Perluasan dan penambahan kemudahan pendidikan yang pesat terutamanya di peringkat tertiari serta pemanjangan tempoh persekolahan kepada 11 tahun telah meningkatkan pencapaian pendidikan penduduk dan tenaga buruh. Pada tahun 2000, peratusan penduduk yang menamatkan pendidikan tertiari adalah 14.0 peratus manakala yang menamatkan pendidikan menengah adalah 58.8 peratus, iaitu satu peningkatan jika dibandingkan dengan pencapaian di awal tempoh RRJP2. Bagi memenuhi keperluan tenaga manusia dalam ekonomi berasaskan pengetahuan, peratusan penduduk dan tenaga buruh yang lebih besar perlu mencapai tahap pendidikan yang lebih tinggi terutamanya di peringkat pendidikan tertiari. Langkah akan diambil untuk memperbaiki kadar peralihan pelajar daripada peringkat menengah rendah ke menengah tinggi serta kadar terus bersekolah dan tamat persekolahan di peringkat menengah tinggi supaya kadar penyertaan di peringkat pendidikan tertiari dapat dipertingkatkan. Oleh itu, penekanan akan terus diberi bagi meningkatkan kapasiti pendidikan tertiari supaya enrolmen bagi kumpulan umur 17-23 tahun mencapai 40.0 peratus dan sekurang-kurangnya 35.0 peratus daripada tenaga buruh mempunyai pendidikan tertiari menjelang akhir tempoh RRJP3. Penubuhan universiti awam yang baru dan penambahan kapasiti institusi sedia ada akan menyediakan tempat tambahan bagi menampung permintaan terhadap pendidikan tinggi yang dijangka meningkat dalam tempoh RRJP3. Di samping itu, universiti dan kolej swasta perlu meningkatkan kapasiti sedia ada bagi melengkapi universiti awam dalam menyediakan pendidikan tertiari.

6.32 Universiti bukan sahaja berfungsi melahirkan tenaga kerja pada masa hadapan tetapi juga menjadi pusat bagi menghasilkan modal intelektual dan pengetahuan baru. Ini bergantung kepada kemampuan universiti tersebut melahirkan sekumpulan penyelidik yang berkaliber tinggi dan terlibat secara aktif dalam P&P serta menjalankan aktiviti penyelidikan yang mempunyai daya maju komersil. Bilangan graduan yang mempunyai ijazah lanjutan dari universiti tempatan akan ditingkatkan kepada 25.0 peratus daripada jumlah graduan menjelang tahun 2010. Dalam hubungan ini, beberapa universiti awam sedia ada akan disusun semula untuk dijadikan universiti penyelidikan dengan memberi tumpuan kepada program ijazah lanjutan. Tumpuan yang lebih diberikan kepada bidang S&T memandangkan terdapatnya keperluan mendesak untuk meningkatkan penawaran tenaga manusia dalam bidang ini. Kurikulum dan program ijazah di universiti juga akan dikaji semula bagi memastikan ia berorientasikan pasaran, mengambil kira jangkaan arah aliran pada masa hadapan dan memudahkan penyerapan teknologi baru. Bagi memastikan aktiviti penyelidikan sentiasa bersesuaian dan responsif kepada keperluan industri, universiti akan digalak untuk menjalin kerjasama dan usahasama yang rapat dengan industri dalam menjalankan penyelidikan serta menyediakan latihan kepada pelajar. Universiti akan digalak untuk menubuhkan lebih banyak pusat kecemerlangan dalam bidang khusus bagi membangun dan melaksanakan aktiviti P&P. Satu mekanisme penyelarasan aktiviti P&P akan dibentuk bagi membolehkan perkongsian maklumat dan meningkatkan aktiviti P&P di kalangan institusi pendidikan tinggi.

6.33 Sektor swasta akan digalak untuk meningkatkan penglibatan mereka dalam menyediakan pendidikan di peringkat tertiari bagi menampung dan melengkapkan usaha Kerajaan serta menjadi pemangkin bagi membangunkan sektor pendidikan dan latihan sebagai sebuah industri dan sumber pendapatan tukaran asing. Perluasan institusi pendidikan swasta merupakan sebahagian daripada usaha Kerajaan untuk menjadikan Malaysia sebagai sebuah pusat pendidikan serantau. Institusi swasta, antara lain, akan digalak untuk menaik taraf kemudahan sedia ada dan membina kampus yang bertujuan khusus merangkumi kemudahan akademik dan riadah. Insentif akan diberi kepada institusi swasta yang menawarkan kursus dalam bidang teknikal dan perubatan. Langkah lain termasuk melonggarkan peraturan imigresen dan meningkatkan fleksibiliti dalam pengambilan tenaga pengajar asing bagi memudahkan perluasan dan penubuhan institusi swasta yang baru. Untuk memastikan sektor swasta menyediakan pendidikan yang berkualiti, fungsi kawal selia badan-badan yang berkaitan akan diperkukuhkan. Peraturan berhubung dengan pendidikan swasta akan sentiasa dikaji semula bagi melindungi kepentingan pengguna dan memastikan pembangunan industri pendidikan swasta yang progresif.

Pembangunan Profesion Perguruan

6.34 Kerjaya perguruan akan menjadi satu profesion yang semakin mencabar memandangkan generasi muda akan membesar dengan pengharapan dan nilai yang berbeza. Para guru dan pendidik bukan sahaja dikehendaki menyampaikan ilmu pengetahuan tetapi juga dipertanggungjawabkan untuk membentuk keperibadian dan tingkah laku pelajar. Selain daripada kemahiran mengajar, penekanan juga akan diberikan kepada penerapan etika dan nilai moral ke dalam program latihan perguruan. Oleh itu, usaha yang berterusan perlu diambil untuk menarik lepasan sekolah dan siswazah yang berkelayakan dan berminat untuk menjadikan bidang perguruan sebagai kerjaya. Memandangkan peranan guru adalah penting, lebih ramai guru sekolah rendah dijangka memperolehi ijazah dan sebahagiannya mungkin memiliki ijazah sarjana serta kelayakan dalam bidang psikologi kanak-kanak dalam tempoh RRJP3. Ini adalah bagi memastikan guru mempunyai tahap kecekapan mengajar yang tinggi kerana sekolah rendah menyediakan asas bagi membentuk keupayaan belajar dan penyerapan pengetahuan di kalangan pelajar.

6.35 Selain daripada menarik minat siswazah menceburi profesion perguruan, guru yang sedang berkhidmat akan digalak untuk meneruskan pengajian di peringkat ijazah dalam bidang-bidang kritikal dan diperlukan. Pakej gaji dan kenaikan pangkat serta syarat-syarat perkhidmatan yang lebih baik akan ditawarkan kepada guru berkenaan. Semua guru akan diperlengkapkan dengan pengetahuan IT untuk membolehkan mereka mengikuti kursus serta merekabentuk bahan-bahan pengajaran dengan menggunakan ICT. Sehubungan dengan ini, program latihan untuk meningkatkan kemahiran ICT di kalangan guru diperluas dan dipercepatkan.
Penggalakan Pembelajaran Sepanjang Hayat

6.36 Pembelajaran sepanjang hayat akan menjadi semakin penting dalam ekonomi berasaskan pengetahuan di mana pengetahuan dan kemahiran perlu sentiasa diperbaharui dan dipertingkatkan. Kemahiran dan kepakaran baru adalah perlu bagi meningkatkan keupayaan mendapat pekerjaan dan produktiviti. Langkah akan diambil untuk menggalakkan pembelajaran sepanjang hayat di kalangan semua rakyat khususnya mereka yang tidak mempunyai pendidikan asas yang kukuh. Pembelajaran sepanjang hayat akan menyediakan peluang kepada mereka untuk menyambung pendidikan di luar sistem persekolahan atau di tempat kerja serta belajar mengikut keupayaan mereka.

6.37 Kerajaan akan memulakan usaha untuk menggalak dan melaksanakan program pembelajaran sepanjang hayat. Peluang mengikuti kursus latihan dan program pendidikan yang mampu dibiayai akan disediakan melalui Internet atau media ICT lain supaya rakyat mendapat peluang untuk memperolehi kecekapan dan kelayakan baru bagi kemajuan kerjaya mereka. Lebih banyak kiosk IT dan pusat siber akan dibina oleh Kerajaan terutamanya di luar bandar bagi meningkatkan peluang mendapat pendidikan dan latihan. Di samping itu, penubuhan kolej komuniti dan universiti terbuka serta pendidikan jarak jauh akan menyediakan satu lagi saluran bagi rakyat melanjutkan pendidikan di peringkat tertiari serta meningkatkan kemahiran dan kelayakan mereka. Ia juga akan membolehkan mereka yang telah meninggalkan sistem persekolahan kerana memasuki pasaran buruh berpeluang untuk terus mendapatkan pendidikan dan latihan. Institusi kewangan juga akan digalak untuk menyediakan pinjaman mudah kepada pekerja untuk meneruskan pendidikan mereka. Majikan akan digalak untuk mempromosi pembelajaran sepanjang hayat melalui program latihan dan latihan semula bagi melengkapkan pekerja mereka dengan kemahiran dan pengetahuan baru supaya mereka sentiasa dapat memenuhi keperluan kemajuan teknologi.

Pelaksanaan Pendekatan Baru Dalam Latihan dan Latihan Semula

6.38 Pelaburan yang semakin meningkat dalam industri berintensif modal dan berasaskan pengetahuan akan meningkatkan permintaan terhadap tenaga manusia berkemahiran tinggi memandangkan penggunaan teknologi baru akan mewujudkan lebih banyak pekerjaan yang memerlukan kemahiran tinggi. Sehubungan dengan ini, latihan dan latihan semula yang merupakan elemen kritikal yang akan melengkapkan tenaga kerja pada masa hadapan dengan kemahiran yang bersesuaian dan membantu tenaga kerja sedia ada untuk menyesuaikan diri dengan ekonomi berasaskan pengetahuan akan terus diberi keutamaan dalam tempoh RRJP3.

6.39 Lebih banyak pelaburan dalam pembangunan tenaga manusia akan diperuntukkan terutamanya dalam latihan dan latihan semula untuk meningkatkan daya saing Malaysia di pasaran antarabangsa. Sehubungan dengan ini, kemampuan dan keupayaan sistem penyampaian latihan akan diperkukuhkan lagi bagi menambah bilangan tenaga manusia mahir dan berkualiti. Institusi latihan kemahiran baru akan dibina dan kapasiti pengambilan pelajar institusi sedia ada akan dipertingkatkan di semua tahap latihan. Di samping itu, institusi latihan awam akan digalak untuk menjalankan program latihan secara sambilan khususnya dalam teknologi baru. Melalui pelaksanaan program ini, institusi latihan akan dapat mengoptimumkan penggunaan peralatan dan kemudahan latihan dan seterusnya menyumbang kepada peningkatan bilangan tenaga manusia mahir. Ia juga akan mewujudkan peluang kepada tenaga kerja meningkatkan kemahiran dan meneruskan pembelajaran. Pusat latihan kemahiran lanjutan akan dinaik taraf menjadi pusat kecemerlangan. Selain daripada menambah dan mempertingkatkan kemudahan, pusat tersebut akan menubuhkan unit perundingan bagi menyediakan khidmat nasihat dan ujian produk kepada industri. Ini akan meningkatkan kualiti dan keberkesanan kos latihan di samping menyediakan sokongan kepada perusahaan kecil dan sederhana.

6.40 Perubahan teknologi yang pesat dalam tempoh RRJP3 akan memberi kesan kepada cara pengurusan kerja dan meningkatkan permintaan terhadap tenaga manusia yang mempunyai pelbagai kemahiran dengan asas akademik yang kukuh, berpengetahuan dan mempunyai kemahiran mengendalikan tugas dengan cekap. Dalam hal ini, institusi latihan kemahiran akan memberi penekanan kepada membangunkan kecekapan sosial dan pembelajaran serta memperkukuhkan asas akademik pelatih dalam Matematik, Sains dan bahasa Inggeris. Untuk meningkatkan lagi kualiti latihan kemahiran, pembangunan Standard Kemahiran Kebangsaan (SKK) mengenai pekerjaan yang berasaskan kepada tugas atau pekerjaan akan disusun semula ke arah proses kerja selaras dengan perubahan keperluan majikan. Di samping itu, SKK akan dibangunkan untuk latihan kemahiran dalam bidang yang berkaitan dengan pertanian.

6.41 Penggunaan pendekatan dual training melalui skim perantisan akan ditingkatkan dalam tempoh RRJP3. Bagi tujuan ini, lebih banyak institusi latihan akan digalak mengguna pakai pendekatan ini bersama-sama dengan industri untuk meningkatkan keberkesanan program latihan mereka. Pendekatan ini merupakan gabungan penyediaan latihan di tempat kerja dan institusi latihan. Tumpuan adalah terhadap latihan praktikal di tempat kerja manakala institusi latihan menyediakan asas teori. Pelajar lepasan sekolah yang mempunyai Sijil Pelajaran Malaysia boleh dilatih menjadi pekerja mahir yang berkelayakan dan dapat memenuhi keperluan industri kerana mereka juga telah didedahkan kepada suasana kerja yang sebenar. Memandangkan pelatih menggunakan dua pertiga daripada masa mereka di tempat kerja, tahap penggunaan kemudahan latihan akan menjadi lebih rendah dan seterusnya mengurangkan perbelanjaan ke atas infrastruktur. Usaha akan diambil untuk menyusun semula program latihan di semua institusi latihan awam supaya menggunakan pendekatan tersebut yang berorientasikan pasaran dan responsif kepada perubahan teknologi dan industri. Majlis Latihan Vokasional Kebangsaan akan diperkukuh untuk mempertingkatkan kemampuannya supaya dapat mengenal pasti jenis kandungan dan piawaian latihan serta meningkatkan kerjasama antara firma dengan institusi latihan. Di samping itu, skim latihan perantisan di bawah Majlis Pembangunan Sumber Manusia (MPSM) akan diperluaskan lagi bagi merangkumi bidang kursus seperti elektronik perindustrian dan kejuruteraan komputer.

6.42 Jenis dan tahap program latihan dan kursus yang dilaksanakan oleh institusi latihan awam akan dikaji semula secara berkala bagi memastikan ia selaras dengan perubahan teknologi serta meningkatkan keberkesanan kos. Institusi latihan awam juga akan memperkukuhkan sistem penyampaian mereka dengan menggunakan ICT termasuk sistem pembelajaran melalui laman web. Pelaksanaan pembelajaran melalui laman web adalah kritikal memandangkan institusi latihan awam mengalami kekurangan tenaga pengajar. Ia juga akan meningkatkan keberkesanan kos latihan dalam jangka panjang. Pembelajaran melalui laman web turut menjadi alat yang berkesan bagi pembelajaran sepanjang hayat dan menyediakan persekitaran pembelajaran mengikut keupayaan diri.

6.43 Langkah juga akan diambil untuk meningkatkan penawaran tenaga pengajar yang berkelayakan bagi mencapai nisbah tenaga pengajar kepada pelajar, iaitu
1:17. Institusi latihan awam terutamanya pusat latihan lanjutan akan menjalankan program latihan tenaga pengajar untuk melengkapi program di Pusat Latihan Tenaga Pengajar dan Kemahiran Lanjutan (CIAST). Bagi menarik dan mengekalkan tenaga pengajar berpengalaman di institusi latihan awam, skim perkhidmatan bagi tenaga pengajar di institusi tersebut akan dikaji semula, antara lain, bagi memastikan prospek kenaikan pangkat dan kerjaya yang lebih baik, peluang yang lebih luas untuk mengikuti latihan dan syarat perkhidmatan yang lebih fleksibel. Insentif khas juga akan disediakan bagi menarik dan mengekalkan tenaga pengajar yang mempunyai pengalaman bekerja dengan industri.

6.44 Pembangunan teknologi dan penyusunan semula industri akan menjadikan pekerja berkemahiran rendah tidak lagi diperlukan dan ini akan mengakibatkan berlakunya pengangguran struktur. Bagi mengurangkan kesan pengangguran struktur, satu program latihan semula yang bersesuaian dan mekanisme perlaksanaannya akan dibangunkan. Usaha untuk menjalinkan kerjasama melalui perkongsian bijak antara Kerajaan dan sektor swasta akan digalakkan. Penyertaan sektor swasta secara meluas akan digalak untuk menyediakan latihan dalam kemahiran baru dan teknologi termaju.

V : NILAI DAN SIKAP POSITIF

6.45 Usaha untuk membina sebuah negara yang berdaya tahan bergantung kepada sumber manusia yang telah diterapkan dengan nilai dan sikap positif yang kritikal untuk meningkat dan mengekalkan produktiviti serta memperkukuhkan daya saing. Nilai positif tersebut yang terkandung dalam ajaran agama, budaya dan tradisi rakyat yang berbilang etnik dan pelbagai budaya merupakan aspek penting dalam pembinaan negara dan dalam usaha mempercepatkan pembentukan Bangsa Malaysia.

6.46 Pengaliran maklumat yang bebas kesan daripada perkembangan dunia yang semakin tidak bersempadan akan memberi cabaran kepada usaha penyemaian nilai positif khususnya di kalangan generasi muda. Sehubungan dengan ini, satu kurikulum baru yang menggabungkan pendidikan sivik dengan pendidikan agama atau moral akan diajar di sekolah rendah dan menengah bagi memupuk nilai positif seperti disiplin, gigih untuk mencapai kecemerlangan, setia dan cinta kepada negara, bersatu padu, kewarganegaraan yang baik serta menghormati pemimpin dan golongan yang lebih tua. Di samping itu, aktiviti ko-kurikulum bagi membina keperibadian dan membangunkan kualiti kepimpinan akan diberi penekanan di sekolah dan institusi pendidikan tinggi.

6.47 Di tempat kerja, usaha akan diambil untuk memastikan tenaga kerja mengamalkan etika kerja yang baik termasuk sifat jujur, iltizam dan rajin. Sehubungan dengan ini, pelaksanaan satu kod etika kerja yang boleh diguna pakai oleh sektor awam dan swasta akan digubal. Bagi sektor awam, peraturan mengenai disiplin dan budaya kerja akan sentiasa disemak semula supaya sejajar dengan keperluan semasa ekonomi moden. Di kalangan sektor korporat dan organisasi perniagaan, prinsip positif dalam penyeliaan korporat seperti ketelusan, kebertanggungjawaban dan kebolehpercayaan akan digalakkan melalui penggubalan kod etika dalam amalan perdagangan dan perniagaan serta perkhidmatan profesional.

6.48 Unit keluarga akan terus menjadi tunjang dalam penyemaian nilai positif dan usaha ini akan disokong dan dilengkapi oleh badan bukan kerajaan, organisasi komuniti setempat dan badan-badan sukarela yang lain. Nilai-nilai seperti tolak ansur, pemurah, bersyukur, penyayang dan semangat kejiranan akan disepadukan sebagai sebahagian daripada program untuk menggalakkan perpaduan negara dan keharmonian sosial. Bagi mencapai tujuan ini, program motivasi dan pembentukan sikap yang berasaskan kekeluargaan dan berorientasikan masyarakat yang menekankan kepada nilai positif akan dipertingkat bagi membentuk tingkah laku yang baik dan bermoral sejajar dengan Rukunegara.

VI : PENUTUP

6.49 Pembangunan sumber manusia merupakan prasyarat bagi menyediakan Malaysia untuk membangunkan ekonomi berasaskan pengetahuan serta mengekalkan pertumbuhan dan pembangunan dalam tempoh RRJP3. Kemampuan dan keupayaan Malaysia menguruskan pengetahuan dan teknologi baru akan ditentukan oleh sumber manusia yang berkualiti. Tenaga buruh yang cekap dan berkemahiran tinggi akan dipupuk dengan nilai etika dan moral yang tinggi dan mempunyai iltizam terhadap kecemerlangan. Arus globalisasi akan mendedahkan Malaysia kepada persaingan yang lebih hebat dalam perdagangan dan pelaburan. Justeru itu, tenaga kerja perlu dilengkapkan dengan asas pendidikan dan latihan yang kukuh serta mempunyai kemahiran generik termasuk kebolehan berkomunikasi dan berfikir. Selain daripada itu, kejayaan Malaysia memasuki era maklumat dan keupayaan mengambil peluang yang wujud hasil daripada ledakan maklumat dan teknologi akan bergantung kepada sistem pendidikan dan latihan yang dinamik dan responsif. Pendidikan dan latihan adalah amat penting bagi mewujudkan tenaga manusia yang berpengetahuan bagi menyokong industri dan aktiviti ekonomi baru serta membangunkan masyarakat yang kaya dengan maklumat, progresif, bersatu padu dan kreatif serta mempunyai nilai positif yang membolehkan Malaysia menjadi sebuah negara maju menjelang tahun 2020.

Di pos oleh Arbain Muhayat pada 20 December 2008