BAB 04 : MEMBINA SEBUAH MASYARAKAT BERSATU PADU DAN SAKSAMA

I : PENDAHULUAN

4.01 Objektif agenda pengagihan dalam tempoh Rangka Rancangan Jangka Panjang Ketiga, RRJP3 (2001-2010), akan terus diutamakan melalui Dasar Wawasan Negara (DWN) bagi memastikan penyertaan yang seimbang dan saksama di kalangan dan di dalam kumpulan etnik serta wilayah. DWN akan mengekalkan teras asas Dasar Ekonomi Baru (DEB) yang mana strategi serampang dua mata untuk membasmi kemiskinan tanpa mengira kaum dan menyusun semula masyarakat dalam konteks pertumbuhan pesat akan kekal penting untuk mencapai objektif utama ke arah perpaduan negara. Pelaksanaan DWN juga akan berlandaskan kepada kejayaan yang telah dicapai terutamanya melalui DEB dan Dasar Pembangunan Nasional (DPN).

4.02 Berikutan pencapaian yang ketara dalam pengurangan kemiskinan di bawah DEB dan DPN, program pembasmian kemiskinan akan ditumpukan ke arah meningkatkan pendapatan dan kualiti hidup golongan miskin dan kumpulan berpendapatan rendah. Walau bagaimanapun, bagi membasmi kemiskinan di kalangan kelompok kecil miskin dalam tempoh RRJP3, pendekatan menyeluruh yang dilaksanakan pada masa lalu akan diorientasikan semula dengan mensasarkan kepada kumpulan yang belum menikmati faedah pembangunan dan mereka yang tinggal di kawasan pedalaman. Pada masa yang sama, program di bawah strategi penyusunan semula masyarakat akan diperkemas untuk memperbetulkan ketidakseimbangan ekonomi. Bagi meningkatkan penyertaan Bumiputera, DWN akan menekankan semula kepada keperluan mencapai sasaran kuantitatif menjelang akhir tempoh RRJP3. Langkah juga akan diambil untuk membina Masyarakat Perdagangan dan Perindustrian Bumiputera (MPPB) yang dinamik, menggalakkan penyertaan aktif Bumiputera dalam ekonomi berasaskan pengetahuan di samping memperkukuh daya tahan dan daya saing mereka bagi menghadapi cabaran globalisasi. Bagi mencapai keseimbangan wilayah, usaha akan dijalankan untuk mengurangkan ketidakseimbangan di antara negeri lebih maju dengan kurang maju.

II : HALA TUJU UNTUK MASA DEPAN UNTUK MENCAPAI OBJEKTIF PENGAGIHAN



4.03 Penekanan utama objektif pengagihan dalam tempoh RRJP3 adalah untuk memastikan penyertaan yang lebih seimbang dan saksama di kalangan berbagai kumpulan etnik. Langkah akan diambil untuk memperkukuh dan memperkemas program penyusunan semula, memperbaiki mekanisme pelaksanaan serta memperkenalkan langkah baru. Perhatian khusus akan terus diberikan kepada usaha meningkatkan kualiti dan memastikan penyertaan Bumiputera yang berkekalan. Teras agenda pengagihan adalah seperti berikut:

o membasmi kemiskinan mutlak dan meningkatkan bahagian pendapatan isi rumah 30 peratus terendah tanpa mengira kaum;

o meningkatkan saiz kumpulan berpendapatan pertengahan;

o mencapai penyertaan berkesan dan pemilikan ekuiti Bumiputera sekurangkurangnya 30 peratus menjelang tahun 2010 dalam konteks pertumbuhan ekonomi tanpa melibatkan penyusunan semula peringkat mikro bagi usaha niaga yang sedia ada;

o mewujudkan usahawan Bumiputera yang berdikari dan berdaya tahan melalui program untuk membangunkan MPPB;

o menyediakan persekitaran yang membolehkan Bumiputera menghadapi cabaran globalisasi;

o menggalakkan penyertaan berkesan Bumiputera dan kumpulan lain yang belum menikmati faedah pembangunan dalam ekonomi berasaskan pengetahuan;

o memastikan corak guna tenaga mencerminkan komposisi etnik penduduk;

o meningkatkan kualiti hidup semua rakyat Malaysia; dan

o meningkatkan keseimbangan wilayah melalui pembangunan pesat negeri kurang maju.

Pembasmian Kemiskinan dan Pengagihan Pendapatan

4.04 Kejayaan program pembasmian kemiskinan terus menjadi pra-syarat bagi mewujudkan sebuah masyarakat yang bersatu padu dan saksama. Antara program pembasmian kemiskinan utama yang dilaksanakan dalam tempoh DEB dan DPN adalah seperti ditunjukkan dalam Kotak 4-1. Memandangkan kadar kemiskinan keseluruhan berkurang dengan ketara kepada 7.5 peratus pada tahun 1999, program pembasmian kemiskinan dalam tempoh RRJP3 akan lebih dijuruskan kepada kumpulan sasar yang khusus. Langkah akan ditumpukan kepada usaha membasmi kemiskinan di kalangan kelompok kecil miskin di semua wilayah, terutamanya di kawasan pedalaman serta di kalangan kumpulan yang belum menikmati faedah pembangunan seperti Orang Asli dan kumpulan minoriti Bumiputera lain di Sabah dan Sarawak. Bagi memudahkan pelaksanaan program yang dijuruskan kepada kumpulan sasar yang khusus, satu kajian bagi memperolehi profil golongan miskin dan termiskin akan dijalankan. Usaha juga akan dijalankan untuk membasmi kemiskinan di bandar terutamanya di kalangan mereka yang tinggal di kawasan pinggir bandar. Kemiskinan mutlak dijangka dapat dikurangkan kepada 0.5 peratus menjelang akhir tahun 2005. Teras program pengagihan pendapatan pula adalah bagi mewujudkan kumpulan berpendapatan pertengahan yang lebih besar. Di samping itu, usaha akan terus dijalankan bagi meningkatkan pendapatan dan kualiti hidup penduduk 30 peratus terendah. Kerajaan akan memperkemas kriteria kelayakan mendapat bantuan yang berasaskan pendapatan isi rumah dan akan mengubahsuai kelayakan pendapatan tersebut setiap tiga tahun. Bagi tempoh tiga tahun pertama RRJP3, kelayakan pendapatan ditetapkan pada kadar RM1,200 sebulan bagi setiap isi rumah.

4.05 Sebagai satu langkah jangka panjang untuk membasmi kemiskinan dan mengurangkan ketidaksamaan pendapatan, pendidikan akan kekal sebagai alat utama bagi meningkatkan taraf dan kedudukan individu dalam masyarakat. Usaha akan dipergiat bagi memastikan golongan miskin dan kumpulan berpendapatan rendah mendapat faedah daripada berbagai langkah yang telah dilaksanakan dalam sistem pendidikan. Bantuan kewangan akan diberikan kepada pelajar dari keluarga miskin sehingga ke peringkat universiti. Langkah juga akan diambil untuk meningkatkan prestasi pelajar dari keluarga miskin dan berpendapatan rendah terutama di kalangan pelajar Bumiputera di sekolah luar bandar. Penekanan akan diberi untuk meningkatkan prestasi mereka dalam mata pelajaran seperti bahasa Inggeris, matematik dan sains. Antara lain, langkah tersebut termasuk menetapkan tanda aras dan sasaran prestasi pelajar serta memperbaiki mekanisme penyampaian bagi memastikan sekolah di luar bandar setanding dengan sekolah di bandar. Usaha juga akan dijalankan untuk mengurangkan kadar keciciran di kalangan pelajar dari keluarga miskin dan berpendapatan rendah. Kerajaan juga





akan membina lebih banyak sekolah termasuk sekolah berasrama penuh dan menyediakan infrastruktur yang berkaitan di kawasan luar bandar serta menaiktaraf sekolah sedia ada.

4.06 Selain pendidikan, penyediaan perkhidmatan kesihatan dan kemudahan sosial lain juga merupakan satu langkah jangka panjang yang penting untuk membasmi kemiskinan dan meningkatkan kualiti hidup. Kerajaan akan terus memastikan bahawa keperluan golongan miskin dan berpendapatan rendah dapat dipenuhi apabila program kesihatan dilaksanakan. Isi rumah miskin dan berpendapatan rendah akan didedahkan dengan amalan pemakanan yang lebih baik bagi meningkatkan tahap kesihatan mereka. Di samping itu, liputan kemudahan seperti elektrik, air bersih serta pengangkutan dan komunikasi akan diperluas supaya meliputi kawasan pedalaman dan sekitarnya terutama di Sabah dan Sarawak. Kerajaan akan memastikan lebih banyak rumah kos rendah dibina oleh sektor swasta untuk faedah golongan miskin dan kumpulan berpendapatan rendah melalui beberapa langkah seperti mengetatkan penguatkuasaan terhadap pemaju perumahan dan memperbaiki pengagihan rumah kos rendah berdasarkan keperluan dan kelayakan. Pinjaman akan dijadikan lebih mampu dan mudah diperoleh untuk golongan miskin dan kumpulan berpendapatan rendah. Mengenai pembiayaan kredit mikro, peruntukan pinjaman melalui Amanah Ikhtiar Malaysia (AIM) akan diperluas ke setiap negeri.

4.07 Dalam tempoh RRJP3, penekanan akan diberi untuk meningkatkan kualiti hidup warga tua dan golongan orang kurang upaya. Bagi warga tua, kebajikan mereka akan diambil kira dalam usaha pembangunan negara. Antara kemudahan yang akan dipertingkatkan untuk faedah golongan orang kurang upaya termasuk pengangkutan awam, pendidikan, perumahan dan sukan. Semua bangunan, kompleks beli-belah, hospital, bank, pejabat dan kemudahan awam yang baru dan sedia ada akan dijadikan lebih mesra golongan orang kurang upaya. Usaha yang lebih juga akan dijalankan untuk menyediakan latihan dan pendidikan kepada golongan ini bagi memudahkan penempatan dan peluang mendapat kerja. Pada masa yang sama, sektor swasta dan badan bukan Kerajaan dijangka lebih bersedia untuk menerima golongan istimewa ini dan memenuhi keperluan mereka.

4.08 Langkah akan diambil untuk memperkenalkan lebih banyak aktiviti menjana pendapatan bagi meningkatkan pendapatan isi rumah golongan miskin dan kumpulan berpendapatan rendah. Dalam hal ini, strategi penjanaan pendapatan yang khusus bagi luar bandar dan sektor pertanian akan dilaksanakan melalui pertanian bersepadu, moden dan komersil seperti yang digariskan dalam Dasar Pertanian Negara Ketiga. Adalah perlu untuk meningkatkan aktiviti menjana pendapatan khususnya di kalangan penanam padi, pekebun kecil getah, nelayan dan pekerja estet memandangkan kadar kemiskinan di kalangan mereka adalah tinggi. Dalam sektor kecil padi, penanam padi yang mempunyai tanah bersaiz kecil dan tidak ekonomi akan digalakkan untuk turut serta dalam projek penyatuan tanah khususnya di kawasan jelapang padi utama. Penanam padi juga akan digalakkan untuk mempelbagaikan kegiatan ke dalam sektor kecil lain seperti akuakultur dan penternakan. Pendapatan pekebun kecil getah akan dipertingkatkan dengan penggunaan sistem penanaman yang inovatif iaitu penanaman klon getah balak (LTC) dan juga mengusaha penanaman getah secara bersepadu dengan aktiviti pertanian lain seperti penternakan, penanaman pokok buah-buahan dan sayur-sayuran. Bagi meningkatkan pendapatan nelayan, lebih banyak aktiviti hiliran dan bukan perikanan lain akan digalakkan. Bagi pekebun kecil kelapa sawit pula, Kerajaan akan menggalakkan mereka menggunakan dana yang baru ditubuhkan untuk penanaman semula kelapa sawit. Di samping itu, mekanisme untuk menjana pendapatan pekebun kecil juga akan diwujudkan bagi melindungi petani yang berpendapatan rendah pada masa kesukaran. Langkah juga akan diambil untuk meningkatkan pendapatan dan kualiti hidup pekerja estet. Program yang bersesuaian juga akan diperkenalkan untuk menangani masalah yang dihadapi oleh bekas pekerja di estet yang dipecahkan.

4.09 Kerajaan akan menjalankan penyiasatan yang khusus mengenai pendapatan isi rumah di Sabah dan Sarawak untuk menentukan kedudukan kemiskinan, tahap pendapatan dan kualiti hidup di berbagai tempat serta di kalangan berbagai kumpulan Bumiputera seperti Kadazandusun, Iban, Bajau, Murut, Bidayuh dan Melanau. Penemuan penyiasatan akan digunakan untuk memperbaiki lagi langkah membasmi kemiskinan dan meningkatkan kualiti hidup penduduk di Sabah dan Sarawak terutamanya di kawasan pedalaman dan terpencil.

4.10 Dalam tempoh RRJP2, jurang pendapatan antara berbagai kategori kumpulan pendapatan telah meningkat sedikit. Bahagian pendapatan kumpulan isi rumah 20 peratus teratas telah meningkat sedikit kepada 50.5 peratus pada tahun 1999 berbanding dengan pengurangan kepada 14 peratus bagi kumpulan isi rumah 40 peratus terbawah seperti ditunjukkan dalam Jadual 4-1. Di samping itu, pekali Gini iaitu satu ukuran keseluruhan ketidaksamaan pendapatan, meningkat sedikit daripada 0.4421 pada tahun 1990 kepada 0.4432 pada tahun 1999 dan ini menunjukkan ketidaksamaan pendapatan telah melebar sedikit.

4.11 Langkah yang bersesuaian akan diambil bagi menambah pendapatan isi rumah kumpulan berpendapatan rendah dan pertengahan. Pekerja terutamanya dari kategori pekerjaan lebih rendah akan digalak untuk meningkatkan kemahiran mereka melalui pendidikan dan latihan. Satu lagi langkah penting untuk menambah pendapatan isi rumah ialah dengan menggalakkan lagi penyertaan wanita dalam guna tenaga. Antara langkah yang akan diambil termasuk memperkenalkan waktu kerja anjal dan kerja sambilan yang akan membolehkan mereka bekerja dan pada masa yang sama mengurus rumahtangga. Bagi membantu lagi wanita yang bekerja, penyediaan kemudahan seperti pusat jagaan kanak-kanak dan tadika akan terus ditambah. Ruang untuk pusat tersebut akan dijadikan sebagai sebahagian daripada kemudahan yang akan disediakan oleh pemaju dalam projek perumahan, bangunan pejabat dan komersil yang baru.

4.12 Bagi melaksanakan program pembasmian kemiskinan secara berkesan dalam tempoh RRJP3, program sedia ada akan digabungkan dan diperkemas di bawah Skim Pembangunan Kesejahteraan Rakyat (SPKR). SPKR akan meliputi Program Pembangunan Rakyat Termiskin (PPRT) dan program pembasmian kemiskinan lain bagi menangani isu kemiskinan am dan ketermiskinan tanpa mengira kumpulan etnik di kedua-dua kawasan luar bandar dan bandar. Program Sepadu Pembangunan Desa Terpencil akan diperkukuh di bawah SPKR untuk membasmi kemiskinan di kalangan kelompok kecil miskin terutama di kawasan pedalaman dan di kalangan Orang Asli serta kumpulan minoriti Bumiputera lain di Sabah dan Sarawak. Bagi meningkatkan lagi kesejahteraan dan kualiti hidup isi rumah miskin dan berpendapatan rendah melalui Program Pembangunan Insan, SPKR akan menyemai sikap menghargai diri dan berdikari di kalangan isi rumah dan komuniti yang terlibat.



4.13 Usaha juga akan dijalankan untuk memastikan kadar inflasi dibendung pada paras yang rendah supaya perkhidmatan dan barangan mampu dibeli oleh golongan miskin dan kumpulan berpendapatan rendah. Bagi menilai kemajuan masyarakat di kedua-dua kawasan luar bandar dan bandar, Kerajaan akan membentuk petunjuk untuk mengukur kualiti hidup mereka. Di samping itu, badan bukan Kerajaan dan sektor swasta dijangka melaksanakan program dan projek pembasmian kemiskinan mereka secara berkesan bagi memenuhi tanggungjawab bersama bagi membangunkan negara.

Kualiti Hidup

4.14 Kualiti hidup semua rakyat Malaysia dijangka terus meningkat dalam tempoh RRJP3. Pendapatan per kapita benar akan bertambah melebihi lima peratus setahun berikutan pertumbuhan ekonomi yang pesat. Memandangkan kadar kemiskinan semakin berkurang ke tahap yang sangat rendah, penekanan yang lebih akan diberikan kepada usaha meningkatkan pendapatan isi rumah, terutama bagi kumpulan 30 peratus terendah. Pelaburan yang besar dalam penyediaan dan penyaluran kemudahan dan perkhidmatan sosial khususnya pendidikan, kesihatan dan perumahan akan menyumbang lagi kepada peningkatan kualiti hidup rakyat. Sehubungan dengan itu, enrolmen di prasekolah, sekolah menengah dan universiti akan ditingkatkan. Melalui pelaksanaan yang lebih giat dalam pendekatan pembelajaran yang berpusat kepada pelajar, pembangunan daya kreatif dan kemahiran berfikir akan diberi penekanan. Usaha untuk meningkatkan mutu pendidikan dan latihan dijangka mempercepat pembangunan sumber manusia. Lebih ramai tenaga manusia terlatih, berkemahiran dan berorientasikan teknologi maklumat (IT) akan dihasilkan bagi menggerakkan negara ke arah ekonomi berasaskan perindustrian dan pengetahuan.

4.15 Usaha yang telah dijalankan untuk menambah peluang pekerjaan serta menyediakan suasana kerja yang lebih selesa, termasuk keselamatan pekerjaan dan penyelesaian pertikaian akan mewujudkan persekitaran kerja yang lebih baik. Kemajuan dalam perkhidmatan kesihatan dan perumahan juga akan menyumbang kepada tahap kesihatan, jangka hayat dan kesejahteraan isi rumah yang lebih baik. Penambahan kemudahan pengangkutan dan komunikasi akan menyediakan perkhidmatan yang pantas dan lebih baik untuk kelancaran berbagai aktiviti ekonomi. Kualiti alam sekitar secara keseluruhannya dijangka meningkat dengan usaha lebih mantap yang diambil untuk memastikan alam sekitar yang lebih bersih, sihat dan produktif melalui penggunaan teknologi baru dan yang bertambah baik serta pengurusan alam sekitar yang lebih berkesan. Manakala bagi keselamatan awam, kadar jenayah dan kemalangan jalan raya dijangka berkurang berikutan usaha gigih yang dijalankan oleh pihak berkuasa termasuk mengadakan kempen kesedaran. Melalui perkembangan positif tersebut, rakyat Malaysia dijangka dapat hidup lebih lama, sihat dan bermakna dalam persekitaran yang bersih dan selamat.

Penyusunan Semula Ekuiti

4.16 Pemilikan modal saham Bumiputera dalam sektor korporat berkurang sedikit daripada 19.3 peratus pada tahun 1990 kepada 19.1 peratus pada tahun



1999 seperti ditunjukkan dalam Jadual 4-2. Peratusan pemilikan modal saham kumpulan etnik Cina berkurang daripada 45.5 peratus kepada 37.9 peratus dalam tempoh yang sama manakala pemilikan kumpulan etnik India pula meningkat kepada 1.5 peratus pada tahun 1999. Pemilikan oleh rakyat asing telah meningkat dengan ketara daripada 25.4 peratus pada tahun 1990 kepada 32.7 peratus pada tahun 1999. Dalam tempoh RRJP3, usaha yang gigih akan dijalankan untuk meningkatkan penyertaan berkesan Bumiputera serta pemilikan ekuiti Bumiputera sekurang-kurangnya 30 peratus menjelang tahun 2010. Penyusunan semula ini akan dilaksanakan dalam konteks pertumbuhan ekonomi yang pesat dengan peluang yang lebih banyak untuk semua rakyat Malaysia dan tanpa perlu mengambil langkah penyusunan semula mikro bagi usaha niaga sedia ada. Perhatian khusus akan diberi untuk meningkatkan pemilikan ekuiti di kalangan Bumiputera di Sabah dan Sarawak seperti Kadazandusun, Iban, Bajau, Murut, Bidayuh dan Melanau. Bagi mencapai sasaran ini, Bumiputera perlu melipatgandakan usaha mereka dalam berbagai bidang termasuk memanfaatkan peluang yang wujud daripada peningkatan hubungan saling melengkapi dan sinergi dalam industri tempatan serta dengan rakan asing. Bumiputera perlu melengkapkan diri dengan kemahiran dan keupayaan keusahawanan serta mengubah cara pemikiran mereka supaya dapat mengambil bahagian secara berkesan dalam peluang yang wujud.

4.17 Usaha akan dipergiat untuk meningkatkan tabungan dan pelaburan Bumiputera dan kumpulan lain yang belum menikmati faedah pembangunan bagi memastikan penyertaan bermakna mereka serta pencapaian sasaran kualitatif dan kuantitatif pemilikan ekuiti korporat. Bagi menjayakan usaha ini, Dana Amanah Saham Nasional (DASN) akan diwujudkan bagi memastikan pengagihan pemilikan ekuiti yang lebih meluas di kalangan Bumiputera dan kumpulan lain yang belum menikmati faedah pembangunan.

4.18 Memandangkan pemilikan ekuiti korporat yang rendah di kalangan kumpulan etnik India, perhatian akan diberi bagi meningkatkan penyertaan mereka dalam tempoh RRJP3. Sehubungan dengan itu, usaha akan dijalankan untuk meningkatkan pemilikan ekuiti mereka kepada 3.0 peratus menjelang tahun 2010. Pada masa yang sama, satu kajian akan dijalankan untuk menilai tahap penyertaan kumpulan etnik India dalam ekonomi bagi merangka strategi dan program yang bersesuaian.

4.19 Program sedia ada akan dikaji semula sementara langkah baru dan berinovatif akan diperkenalkan. Pelaburan langsung asing dalam bidang strategik akan terus digalakkan dan sehubungan dengan ini, kemahiran keusahawanan dan keupayaan teknologi Bumiputera akan dipertingkatkan supaya dapat memanfaatkan peluang yang wujud. Syarikat Bumiputera mesti mengambil peluang daripada perolehan luar di peringkat dunia yang ditawarkan oleh syarikat multinasional dan menceburi aktiviti huluan dan hiliran yang berkaitan. Pembentukan usahasama strategik dengan syarikat asing juga akan digalakkan. Sementara itu, perkongsian dan usahasama yang berkesan di antara syarikat Bumiputera dengan bukan Bumiputera akan dipertingkatkan bagi mewujudkan perniagaan rakyat tempatan yang kukuh, berdaya tahan dan bertaraf dunia. Di samping itu, satu kajian semula terhadap garis panduan Jawatankuasa Pelaburan Asing akan dijalankan bagi meningkatkan keberkesanannya.

4.20 Menggalakkan penyertaan Bumiputera dalam sektor pembuatan dan perkhidmatan. Berbagai langkah akan diambil untuk menggalakkan penyertaan usaha niaga Bumiputera dalam sektor pembuatan dan sektor perkhidmatan yang dinamik. Memandangkan syarikat Bumiputera telah menembusi sektor pembinaan, pengangkutan dan pertanian, mereka perlu mempelbagaikan usaha ke dalam aktiviti lain yang mempunyai nilai ditambah yang lebih tinggi. Bagi meningkatkan pemilikan ekuiti Bumiputera yang rendah dalam sektor pembuatan iaitu 12.5 peratus seperti ditunjukkan dalam Jadual 4-3, usaha akan dijalankan untuk menggalakkan penglibatan mereka dalam sektor kecil pembuatan seperti industri elektrik dan elektronik, farmaseutikal, kimia, petrokimia, bioteknologi, bahan komposit dan termaju, kelengkapan pengangkutan dan makanan. Bagi memudahkan penyertaan Bumiputera, persekitaran yang boleh membantu mereka akan diwujudkan termasuk penyediaan insentif dan pembiayaan bagi menyalurkan teknologi yang bersesuaian serta kepakaran pengurusan. Agensi seperti Lembaga Kemajuan Perindustrian Malaysia (MIDA) dan Perbadanan Pembangunan Industri Kecil dan Sederhana (SMIDEC) akan membantu mengenalpasti peluang perolehan dari luar yang ditawarkan serta mengesan arah aliran teknologi dan mencari rakan niaga yang berpotensi. Agensi tersebut juga akan menyebarkan maklumat secara lebih berkesan untuk membantu usahawan Bumiputera.



4.21 Berhubung dengan kemudahan pembiayaan, satu saluran khas akan diwujudkan di dalam tabung sedia ada untuk membolehkan syarikat Bumiputera terutama yang mempunyai cagaran minimum, mendapatkan capaian yang lebih banyak kepada kemudahan pembiayaan tersebut. Keupayaan modal teroka sedia ada juga perlu diperluas untuk menggalakkan penyertaan Bumiputera dalam sektor pembuatan dan perniagaan inovatif yang lain. Bagi menyediakan pembiayaan kepada lebih ramai Bumiputera, beberapa dana khusus yang ditubuhkan oleh Kerajaan akan diperkukuh dengan menyediakan kepakaran dalam menilai perniagaan berisiko yang berpotensi tinggi untuk berjaya. Perhatian akan diberi untuk mempercepat proses kelulusan memandangkan kepantasan adalah faktor penentu kejayaan dalam usaha niaga. Kerajaan akan mengkaji semula, menggabungkan dan memperkemas dana sedia ada yang khusus untuk usaha niaga Bumiputera. Pembiayaan untuk perniagaan Bumiputera yang disediakan melalui sistem perbankan akan diorientasikan semula kepada sektor dinamik. Pada masa ini, daripada 27.1 peratus jumlah pinjaman yang dikeluarkan oleh institusi perbankan yang telah dimanfaatkan oleh perniagaan Bumiputera, peratusan terbesar adalah untuk pembelian harta bertanah, kenderaan pengangkutan dan sekuriti serta dalam sektor pembinaan seperti ditunjukkan dalam Jadual 4-4.

4.22 Di samping itu, syarikat Bumiputera mesti menjalankan aktiviti penyelidikan dan pembangunan (P&P) bagi meningkatkan keupayaan mereka untuk mencipta serta membangunkan produk baru. Bagi tujuan ini, kerjasama di antara syarikat Bumiputera dengan universiti serta institusi penyelidikan awam akan diperkukuh. Usaha juga akan diatur bagi membolehkan syarikat Bumiputera menggunakan infrastruktur dan kemudahan penyelidikan sedia ada di institusi berkenaan. Berhubung dengan penyertaan Bumiputera dalam mengkomersilkan hasil penyelidikan, peruntukan Tabung Pengkomersilan Penyelidikan dan Pembangunan (CRDF) yang diuruskan oleh Perbadanan Pembangunan Teknologi Malaysia (MTDC) akan ditambah dan sebuah tabung khas akan ditubuhkan untuk membiayai aktiviti di peringkat pra-pengkomersilan.



4.23 Syarikat Bumiputera telahpun terlibat secara meluas dalam industri perusahaan makanan terutamanya secara kecil dan sederhana. Dalam tempoh RRJP3, mereka perlu meningkatkan dan memperbaiki pengeluaran produk makanan halal selaras dengan usaha menjadikan Malaysia sebagai pusat pasaran untuk makanan halal dunia. Oleh itu, mereka perlu meluaskan pasaran ke luar negara memandangkan terdapat potensi yang besar untuk produk halal terutamanya di lebih daripada 50 negara Islam di seluruh dunia. Persijilan halal dan persijilan kesihatan yang berkaitan perlu diperoleh untuk mengembangkan usaha niaga mereka ke pasaran antarabangsa.

4.24 Penyertaan Bumiputera dalam sektor perkhidmatan masih lagi rendah terutamanya dalam perkhidmatan utiliti, perdagangan borong dan runcit, pelancongan, perkapalan dan kewangan. Pada tahun 1999, pemilikan ekuiti korporat Bumiputera adalah sebanyak 12.2 peratus dalam perkhidmatan utiliti dan 15.2 peratus dalam perdagangan borong dan runcit seperti ditunjukkan dalam Jadual 4-3. Dalam perkhidmatan kewangan, peratusan ekuiti korporat Bumiputera adalah pada tahap 20.5 peratus. Syarikat Bumiputera perlu menceburi bidang yang berpotensi dalam sektor perkhidmatan dinamik meliputi perkhidmatan maklumat dan komunikasi, pendidikan, kesihatan, pelancongan, pengangkutan laut dan udara serta perkhidmatan perundingan dan profesional.

4.25 Langkah akan diambil untuk meningkatkan penyertaan Bumiputera dalam perkhidmatan pengangkutan laut termasuk perkhidmatan sokongan berkaitan seperti perkhidmatan pengangkutan barang-barang, pergudangan, pengurusan pusat pengedaran, pengedaran, pembungkusan dan pembungkusan semula serta penghantaran mengikut tempahan. Bagi pengangkutan udara, penyertaan Bumiputera akan dipertingkatkan dalam bidang seperti perkhidmatan pengendalian kargo udara serta pengangkutan dan penghantaran. Penyertaan Bumiputera dalam bidang tersebut adalah penting bagi memastikan mereka juga mendapat faedah daripada usaha untuk membangunkan negara sebagai pusat serantau bagi pengangkutan laut dan udara. Lebih banyak peluang akan tersedia untuk usaha niaga Bumiputera dalam sektor pengangkutan laut dan udara melalui peningkatan penyertaan dan pakatan strategik baru dengan pelabur asing.

4.26 Satu lagi perkhidmatan lain yang boleh disertai oleh Bumiputera adalah sektor pelancongan. Selain daripada hanya mengkhusus dalam perkhidmatan pengurusan tiket, usahawan Bumiputera perlu menceburi aktiviti lain termasuk mengendali agensi pelancongan yang membawa masuk pelancong asing serta memperluas aktivitinya ke pasaran khusus seperti Timur Tengah, negara-negara Islam, China dan India.

4.27 Dalam sektor pendidikan, lebih ramai Bumiputera perlu menubuhkan institusi pengajian tinggi swasta (IPTS). Sementara itu, IPTS milik Bumiputera sedia ada yang kecil perlu digabungkan. Selain daripada memperoleh pengiktirafan Lembaga Akreditasi Nasional (LAN), IPTS milik Bumiputera perlu mengadakan rangkaian dan program berkembar dengan institusi pengajian tinggi luar negara yang terkenal serta membuka kampus cawangan bagi memastikan kualiti pendidikan yang tinggi.

4.28 Penyediaan perkhidmatan perundingan dan profesional merupakan satu lagi bidang berpotensi bagi meningkatkan penyertaan Bumiputera. Sehingga kini, bilangan profesional Bumiputera yang berpengalaman telah bertambah terutamanya dalam bidang kejuruteraan, perakaunan dan seni bina. Berikutan itu, terdapat potensi besar untuk mereka menyediakan perkhidmatan ini sama ada di dalam atau di luar negara. Lebih ramai Bumiputera perlu memperoleh kemahiran yang lebih tinggi dan mendapatkan pengiktirafan antarabangsa supaya lebih berdaya saing.

4.29 Meningkatkan hak milik Bumiputera melalui penswastaan. Dasar penswastaan akan terus menjadi satu alat penting untuk meningkatkan penyertaan Bumiputera dalam sektor korporat. Sehingga bulan April 2000, Kerajaan Persekutuan telah menswastakan sejumlah 180 buah syarikat. Daripada jumlah tersebut, Bumiputera mengurus dan menguasai 109 buah syarikat atau 61.2 peratus dengan nilai ekuiti RM8.1 bilion atau 28 peratus daripada jumlah ekuiti syarikat yang diswastakan. Bukan Bumiputera juga mendapat manfaat daripada program ini dengan menguasai 28 buah syarikat dengan nilai ekuiti RM5.3 bilion atau 15.6 peratus daripada jumlah ekuiti. Walau bagaimanapun, Kerajaan telah menguasai 43 buah syarikat dengan nilai ekuiti kira-kira RM16.5 bilion atau 56.4 peratus. Bagi mencapai sasaran penyusunan semula ekuiti, program penswastaan akan terus dilaksanakan bagi mewujudkan lebih banyak peluang kepada usahawan Bumiputera.

4.30 Sehingga bulan April 2000, terdapat 40 buah syarikat yang diswastakan telah disenaraikan di Bursa Saham Kuala Lumpur (BSKL) dan bilangan ini merupakan 5.2 peratus daripada jumlah syarikat yang tersenarai. Syarikat tersebut telah menyumbang kira-kira RM156.6 bilion atau 24.7 peratus daripada jumlah permodalan pasaran dan 15.3 peratus daripada jumlah modal berbayar bagi semua syarikat yang tersenarai di BSKL. Bumiputera memiliki 21 peratus daripada ekuiti dalam syarikat yang diswastakan dan tersenarai manakala bukan Bumiputera memiliki 27 peratus dan rakyat asing sebanyak 10.2 peratus. Kerajaan memiliki 41.8 peratus daripada jumlah ekuiti di dalam syarikat tersebut. Kebanyakan syarikat milik Bumiputera yang diswastakan dan tersenarai adalah dalam bidang perdagangan dan perkhidmatan, industri dan infrastruktur. Dari segi kepentingan menguasai syarikat yang diswastakan dan tersenarai, Bumiputera telah menguasai 20 buah syarikat dengan jumlah modal berbayar sebanyak RM5.8 bilion atau 24 peratus. Jumlah ini hanya merupakan 3.7 peratus daripada jumlah modal berbayar bagi semua syarikat yang tersenarai.

4.31 Meningkatkan peranan institusi dan agensi amanah Bumiputera. Kerajaan akan mengkaji semula dan memperkemas fungsi dan peranan agensi amanah terutamanya Perbadanan Kemajuan Ekonomi Negeri (PKEN). Usaha ini akan memperkukuh kedudukan mereka dalam merangsang pembangunan keusahawanan serta mewujudkan lebih banyak peluang kepada Bumiputera untuk meningkatkan pemilikan dan penguasaan dalam sektor korporat. Langkah juga akan diambil bagi merangka kaedah dan mewujudkan mekanisme khusus untuk memantau dan menilai agensi tersebut dengan berkesan. Agensi berkenaan dikehendaki mewujudkan dan memperoleh kekayaan baru terutamanya dalam sektor atau aktiviti yang masih kurang diceburi oleh Bumiputera. Agensi berkenaan juga akan menyediakan landasan dan peluang yang lebih luas kepada Bumiputera untuk menyertai dan meningkatkan hak milik dalam sektor korporat. Mereka perlu mengambil tenaga kerja profesional bagi meningkatkan keupayaan pengurusan. Di samping menggabungkan aktiviti dan sumber perniagaan mereka, agensi berkenaan juga perlu mewujudkan pakatan strategik melalui usahasama dan perkongsian pintar dengan rakan kongsi tempatan lain dan rakan niaga asing.

4.32 Skim amanah saham dijangka dapat meningkatkan peranannya dalam pembangunan pasaran modal dengan menggembleng tabungan dan menggalakkan penyertaan yang lebih meluas daripada semua rakyat Malaysia. Di samping menyediakan peluang pelaburan, skim tersebut juga akan menjadi alat yang berkesan untuk meningkatkan pemilikan dan penguasaan rakyat Malaysia dalam sektor korporat. Langkah juga akan diambil untuk memastikan skim amanah saham sedia ada terutamanya skim amanah saham negeri diuruskan dengan berkesan bagi memaksimumkan pulangan kepada pelabur. Satu kajian semula ke atas skim amanah saham sedia ada akan dijalankan dalam tempoh RRJP3.

4.33 Pembangunan sumber yang berpotensi seperti tanah rizab Melayu, Baitulmal, waqaf dan pribumi dan adat akan dipergiatkan. Satu kajian akan dijalankan bagi memperakukan modus operandi pembangunan sumber tanah berkenaan. Perhatian akan diberikan ke arah menghapus bebanan pentadbiran yang menghalang pembangunan tanah berkenaan serta menggalakkan penyertaan sektor swasta. Kerajaan akan mengadakan satu mekanisme bagi mempermudah proses pembangunan tanah tersebut terutama melalui penyediaan program sokongan serta insentif. Institusi seperti Majlis Amanah Rakyat (MARA), Lembaga Tabung Haji (LTH) dan PKEN perlu mengambil bahagian secara aktif untuk memajukan tanah tersebut dan menjadikannya hartanah komersil yang menguntungkan. Hartanah komersil ini kemudiannya akan ditawarkan untuk dijual atau disewa kepada usahawan Bumiputera. Pembangunan sumber seperti ini perlu juga mengambil kira kemampuan Bumiputera.

Pembangunan MPPB

4.34 Program pembangunan MPPB akan menumpukan kepada usaha membangunkan lebih ramai usahawan Bumiputera yang berdaya tahan, berdikari dan bertaraf dunia yang mampu bersaing dengan berkesan di pasaran tempatan dan antarabangsa. Ini akan dapat dicapai melalui pemupukan kualiti keusahawanan yang baik tanpa mengira saiz perniagaan. Sebagai usahawan bertaraf dunia, Bumiputera perlu mempunyai daya saing yang tinggi, berpengetahuan, berinovatif, menggunakan sumber secara optimum, berpandangan jauh, mengamalkan amalan niaga yang baik dan sentiasa menjana pulangan yang menguntungkan dalam jangka panjang. Di samping itu, usahawan Bumiputera perlu diperlengkap dengan kemahiran berkomunikasi yang baik khususnya dalam bahasa Inggeris untuk berjaya di dalam persekitaran yang lebih kompetitif serta menerokai pasaran antarabangsa.

4.35 Bagi mewujudkan lebih ramai usahawan Bumiputera yang berdaya tahan dan berdikari, nilai positif perlu disemai di kalangan Bumiputera. Antara lain, nilai ini termasuk disiplin diri, keutuhan diri, boleh dipercayai, kepercayaan kredit, amanah, tekun, jujur dan berhemah. Agensi berkaitan perlu menyusun semula program latihan mereka dengan memasukkan unsur penerapan nilai positif.

4.36 Pembangunan MPPB yang sepenuhnya adalah sangat penting untuk memastikan penyertaan berkesan Bumiputera dalam ekonomi. Kewujudan lebih banyak perniagaan Bumiputera yang berdaya maju akan membantu mempertingkatkan usaha menambah penglibatan Bumiputera dalam aktiviti utama ekonomi negara. Walaupun beberapa kemajuan telah dicapai dalam membangunkan MPPB namun kualiti dan tahap kedalaman penyertaan mereka dalam perniagaan masih terhad. Bagi memastikan penglibatan yang bermakna, usahawan Bumiputera perlu menyertai semua sektor ekonomi yang strategik dan dinamik. Di samping itu, jenis aktiviti perniagaan yang mereka ceburi perlu merangkumi aktiviti yang mempunyai nilai ditambah yang lebih tinggi.

4.37 Program MPPB sedia ada akan diperkukuh bagi meningkatkan bilangan usahawan Bumiputera yang berdaya maju. Dalam hal ini, Kementerian Pembangunan Usahawan akan mempertingkatkan penyertaan Bumiputera dalam program berpakej seperti program pembangunan vendor dan francais. Kementerian ini akan mengukuhkan program pembangunan francais melalui pembelian francais terpilih dari luar negara dan membangunkan pemegang francais Bumiputera serta melaksanakan P&P untuk produk francais tempatan. Di samping itu, agensi pelaksana akan memperkenalkan dasar tamat penyertaan yang menghadkan tempoh penyertaan peserta dalam program MPPB bagi memberi peluang kepada usahawan Bumiputera yang lain memanfaatkan program tersebut.

4.38 Program pembangunan vendor akan dikaji semula untuk menjadikannya lebih berkesan dan diperluas supaya dapat meliputi lebih banyak industri bagi menjana peluang baru untuk syarikat Bumiputera. Petroliam Nasional Berhad (PETRONAS), Perusahaan Otomobil Nasional Berhad (PROTON), Perusahaan Otomobil Kedua Berhad (PERODUA) dan badan korporat yang telah diswastakan seperti Penerbangan Malaysia (MAS), Tenaga Nasional Berhad (TNB) dan Telekom Malaysia Berhad akan digesa memperbaiki dan memperluas liputan program mereka serta memperkenalkan program baru bagi mencapai matlamat tersebut. Syarikat Bumiputera dikehendaki mengadakan usahasama dengan rakan niaga tempatan dan asing yang strategik dalam bidang yang mereka kurang kepakaran untuk mengeluarkan produk berkualiti dan bernilai tinggi yang diperlukan oleh industri tersebut. Syarikat Bumiputera juga digesa mengambil bahagian dalam Program Rangkaian Perindustrian (ILP) di bawah SMIDEC. Penyertaan dalam bentuk usahasama juga akan memudahkan Bumiputera mendapatkan bahagian yang lebih besar dalam pasaran tempatan dan luar negara bagi menikmati ekonomi bidangan. Langkah ini juga penting untuk meraih pasaran serantau terutamanya dengan pasaran yang lebih terbuka berikutan pelaksanaan Kawasan Perdagangan Bebas ASEAN (AFTA).

4.39 Penekanan juga akan diberikan kepada pembangunan usahawan Bumiputera dalam sektor perdagangan pengedaran. Usaha gigih akan dijalankan untuk menambah bilangan peniaga Bumiputera dalam sektor kecil perdagangan borong. Bagi memperkukuh kedudukan mereka dalam perniagaan, peniaga Bumiputera dikehendaki membentuk jaringan atau hubungan langsung dengan pengeluar dalam sektor pembuatan dan pertanian bagi memastikan mereka mendapat bekalan pada kos yang lebih rendah. Di samping itu, mereka dikehendaki membentuk jaringan dengan peruncit sebagai sebahagian daripada strategi keseluruhan untuk meningkatkan bahagian pasaran mereka. Penyertaan Bumiputera dalam sektor kecil perdagangan runcit akan dipertingkatkan melalui Projek Usahawan Bumiputera Dalam Bidang Peruncitan atau PROSPER yang baru ditubuhkan. Projek ini mempunyai kumpulan sasar yang khusus dan akan menyediakan bantuan dan khidmat sokongan seperti peruntukan premis dan modal, mengenalpasti peluang perniagaan serta menyediakan latihan terutamanya dalam pengurusan perakaunan dan tunai. Langkah akan terus diambil untuk menyediakan lebih banyak premis perniagaan di lokasi strategik bagi usahawan Bumiputera. Agensi seperti MARA, UDA Holdings Berhad (UHB) dan PKEN serta pihak berkuasa tempatan akan membina dan membeli lebih banyak premis perniagaan terutamanya di kawasan bandar dan perumahan baru.

4.40 Program pembangunan MPPB juga akan mempercepat usaha mewujudkan bilangan usahawan kelas menengah Bumiputera yang lebih ramai dan lebih berjaya. Langkah akan diambil untuk meningkatkan keberkesanan usaha sedia ada dan melaksanakan beberapa strategi baru untuk memperkukuh kedudukan perniagaan Bumiputera termasuk penyediaan pembiayaan ekuiti. Lebih banyak syarikat milik Kerajaan akan mengadakan program khas untuk mewujudkan usahawan kelas menengah Bumiputera.

4.41 Dewan perniagaan dan persatuan perdagangan juga perlu memulakan program baru yang dapat membantu secara berkesan bagi mewujudkan lebih ramai usahawan Bumiputera yang berdaya tahan, berdikari dan bertaraf dunia. Mereka perlu meningkatkan rangkaian niaga di kalangan ahli mereka serta menyebarkan maklumat dan risikan pasaran, memperkenal amalan niaga yang terbaik dan mempermudah urusan pemasaran. Untuk mendapat manfaat daripada inisiatif sektor swasta ini, lebih ramai usahawan Bumiputera digesa menyertai persatuan dan mengambil bahagian secara aktif dalam aktiviti yang dijalankan.

Menghadapi Cabaran Globalisasi

4.42 Bagi membolehkan Bumiputera menghadapi cabaran globalisasi, langkah akan diambil untuk membimbing syarikat Bumiputera supaya berdaya saing dalam pasaran tempatan dan antarabangsa. Adalah perlu untuk memulih, menggabung dan menyusun semula usaha niaga Bumiputera sedia ada yang kecil dan lemah supaya menjadi lebih teguh, cekap dan berdaya saing. Syarikat Bumiputera dikehendaki mencapai saiz yang diperlukan atau skala industri yang cekap dan berorientasikan eksport.

4.43 Syarikat Bumiputera perlu mengguna pakai piawaian yang lebih tinggi dan mengamalkan peningkatan kualiti supaya mutu keluaran dan perkhidmatan mereka dapat dipertingkatkan melalui program seperti kecacatan sifar dan pembaziran minimum. Di samping itu, usahawan Bumiputera memerlukan kemahiran yang baik dalam mengurus risiko dan berusaha untuk mencapai piawaian yang lebih tinggi dengan mendapatkan persijilan yang berkaitan daripada International Standardization Organization (ISO) dan piawaian antarabangsa yang lain. Kerajaan akan menyokong usaha ini dengan menyediakan bantuan secara terpilih melalui peruntukan khas di bawah Tabung Industri Kecil dan Sederhana (IKS).

4.44 Mengambil kira peningkatan proses globalisasi dan liberalisasi, syarikat Malaysia, khususnya yang dimiliki oleh Bumiputera, perlu berusaha dengan lebih berani untuk mendapatkan pasaran. Perbadanan Pembangunan Perdagangan Luar Malaysia (MATRADE) akan menyediakan risikan pasaran serta memudah dan membantu usaha mempromosikan keluaran Malaysia di luar negara. MATRADE juga akan menjalankan penyelidikan dan tinjauan pasaran khas untuk membantu usahawan Bumiputera memasuki bidang pasaran antarabangsa yang khusus.

Menggalakkan Penyertaan Bumiputera Dalam Ekonomi Berasaskan Pengetahuan

4.45 Selaras dengan penekanan yang diberikan terhadap ekonomi berasaskan pengetahuan, langkah akan diambil oleh Kerajaan untuk mengurangkan jurang pengetahuan dan jurang digital di antara penduduk luar bandar dengan bandar. Antara strategi yang akan dijalankan termasuk meningkatkan kesedaran dan penyertaan golongan miskin dan kumpulan berpendapatan rendah dalam ekonomi berasaskan pengetahuan, menyediakan pendidikan dan latihan dalam teknologi maklumat dan komunikasi (ICT) dan meningkatkan capaian terhadap kemudahan infrastruktur maklumat terutamanya di kawasan luar bandar dan di kalangan kumpulan yang belum menikmati faedah pembangunan.

4.46 Bagi usahawan Bumiputera, mereka perlu memperluas skop aktiviti mereka untuk meliputi bidang rekabentuk dan pembangunan produk serta pembungkusan, pemasaran dan pengedaran melalui kerjasama dengan universiti tempatan dan institusi lain. Syarikat Bumiputera, terutamanya Perusahaan Kecil dan Sederhana (PKS), perlu meningkatkan penggunaan dan aplikasi ICT dalam proses pengeluaran serta pengendalian operasi dalaman. Mereka juga digesa menyesuaikan perniagaan, di mana yang boleh, dengan menggunakan komputer secara terus bagi mendapatkan input dan memasarkan keluaran mereka. Penggunaan ICT yang lebih meluas akan meningkatkan capaian syarikat Bumiputera terhadap sumber pembiayaan baru serta mewujudkan rangkaian pasaran antarabangsa. Kerajaan dengan kerjasama persatuan industri akan menyediakan latihan dan kepakaran.

4.47 Kajian mengenai penyertaan Bumiputera dalam perusahaan ICT mendapati kebanyakan perniagaan mereka adalah berskala kecil dengan hasil tahunan kurang daripada RM500,000. Mereka juga beroperasi terutamanya sebagai penjual semula perkakasan dan perisian komputer. Sebilangan besar usahawan Bumiputera dalam perusahaan ICT merupakan pembekal khidmat sejenis dan kebanyakan mereka bergantung kepada kontrak Kerajaan. Usahawan Bumiputera menghadapi kesukaran menembusi pasaran bukan Kerajaan disebabkan kekurangan kemahiran pengurusan perhubungan dengan pelanggan. Cabaran yang dihadapi oleh Bumiputera dalam bidang ini termasuk mendapatkan pengiktirafan sebagai peniaga ICT yang berwibawa dan berkemampuan dalam pasaran, membuktikan keupayaan untuk bersaing di pasaran terbuka dan meneroka peluang pasaran serantau bagi memperluas asas pasaran mereka.

4.48 Bagi meningkatkan penyertaan Bumiputera dalam ICT, sebuah Majlis ICT Bumiputera akan ditubuhkan untuk merancang dan membangun serta memantau pelaksanaan Agenda ICT Bumiputera. Agenda ini akan merangkumi strategi seperti meningkatkan kesedaran tentang pentingnya perusahaan ICT, membangunkan lebih ramai usahawan teknologi ICT Bumiputera serta meningkatkan capaian terhadap modal dan maklumat pasaran. Usahawan teknologi Bumiputera dikehendaki menggunakan sumber daripada modal teroka serta pembiayaan asas, pembiayaan permulaan dan pembiayaan pusingan kedua atau mezanin untuk membiayai usaha niaga mereka dalam ICT. Kerajaan akan menubuhkan sebuah tabung ICT bagi menggalakkan penyertaan Bumiputera dalam perusahaan ICT.

4.49 Usahawan teknologi Bumiputera mesti memanfaatkan peluang yang diwujudkan dalam bidang multimedia dan ICT, kesihatan dan pendidikan memandangkan negara berhasrat untuk menjadi pusat kecemerlangan serantau bagi perkhidmatan tersebut. Langkah juga akan diambil bagi memastikan syarikat Bumiputera memperoleh manfaat daripada pembangunan ekonomi berasaskan pengetahuan dengan menyertai projek seperti pembinaan infrastruktur maklumat, pengeluaran perkakasan dan pembangunan perisian komputer.

Penyusunan Semula Guna Tenaga

4.50 Dalam tempoh RRJP2, dasar dan strategi penyusunan semula guna tenaga ditumpu ke arah meningkatkan bilangan dan peratusan Bumiputera dalam sektor ekonomi moden dan kategori pekerjaan peringkat tinggi terutamanya dalam kategori profesional dan teknikal serta pentadbiran dan pengurusan. Guna tenaga Bumiputera dalam kategori profesional dan teknikal yang merangkumi guru dan jururawat telah meningkat daripada 60.5 peratus pada tahun 1990 kepada 63.9 peratus pada tahun 2000. Manakala dalam kategori pentadbiran dan pengurusan, peratusan Bumiputera telah meningkat daripada 28.7 peratus kepada 37 peratus dalam tempoh yang sama. Sungguhpun bilangan Bumiputera telah meningkat dalam kategori pekerjaan peringkat tinggi namun guna tenaga Bumiputera masih tertumpu dalam kategori pekerjaan peringkat rendah umpamanya pekerja pengeluaran dan pertanian seperti ditunjukkan dalam Jadual 4-5. Bagi pekerjaan profesional seperti akauntan, arkitek, peguam dan jurutera, peratusan Bumiputera adalah rendah seperti ditunjukkan dalam Jadual 4-6.

4.51 Di bawah DWN, mekanisme yang bersesuaian akan dibentuk untuk meningkatkan lagi kadar penyertaan Bumiputera bagi memastikan corak guna tenaga mencerminkan komposisi etnik penduduk. Sektor swasta perlu mengambil lebih ramai profesional dan eksekutif Bumiputera dalam syarikat mereka. Satu kajian akan dijalankan untuk menilai tahap guna tenaga Bumiputera dalam sektor swasta bagi merangka langkah pemulihan untuk mengatasi masalah penyertaan yang tidak seimbang. Langkah akan terus diambil bagi memastikan Bumiputera memperoleh pendidikan dan latihan yang bersesuaian untuk membolehkan mereka mendapat pekerjaan yang berpendapatan tinggi. Keupayaan institusi pendidikan tinggi akan dipertingkatkan bagi menyediakan lebih banyak peluang khususnya kepada Bumiputera. Kedua-dua institusi pengajian tinggi awam dan swasta dikehendaki mengeluarkan lebih ramai siswazah Bumiputera serta memastikan kursus yang ditawarkan memenuhi keperluan pasaran pekerjaan. Pada masa yang sama, peruntukan Tabung Pendidikan Tinggi Nasional akan ditambah bagi menyediakan lebih banyak pinjaman kepada penuntut Bumiputera yang memasuki IPTS. Pinjaman berkenaan akan meliputi semua perbelanjaan termasuk perbelanjaan sara hidup terutamanya untuk penuntut dari keluarga berpendapatan rendah. Di samping itu, Kerajaan akan terus memberikan pinjaman kepada penuntut Bumiputera dan dari keluarga berpendapatan rendah yang lain untuk meneruskan pengajian tinggi di universiti ternama di luar negara.

4.52 Berdasarkan maklumat yang diperolehi daripada 456 IPTS yang berdaftar sehingga bulan Disember 1999, hanya 36.1 peratus daripada jumlah enrolmen penuntut yang mengikuti kursus peringkat ijazah dan diploma di IPTS merupakan penuntut Bumiputera seperti ditunjukkan dalam Jadual 4-7. Enrolmen pelajar Bumiputera dalam kursus sains dan teknikal adalah rendah iaitu 36.2 peratus manakala bagi kursus bukan sains adalah sebanyak 55.7 peratus. Langkah akan dijalankan untuk meningkatkan enrolmen penuntut Bumiputera dalam kursus sains dan teknikal serta dalam pengajian pengurusan dan perniagaan. Usaha akan diambil untuk meningkatkan prestasi pelajar Bumiputera dalam mata pelajaran teknikal di peringkat sekolah bagi membolehkan mereka menjadi penuntut cemerlang di dalam mata pelajaran tersebut di institusi pengajian tinggi.

4.53 Penekanan yang lebih juga akan diberikan ke arah meningkatkan bilangan









pekerja yang berkemahiran dan berkeupayaan teknikal tinggi terutamanya di kalangan Bumiputera, menerusi program latihan vokasional dan teknikal di peringkat tinggi dan lanjutan. Lebih banyak institusi latihan vokasional dan teknikal di peringkat tinggi akan dibina. Mereka yang berkelayakan rendah akan disediakan peluang untuk meningkatkan kemahiran.

4.54 Peluang pekerjaan akan semakin berasaskan kepada pengetahuan dan kemahiran yang mengikuti kehendak semasa. Selain daripada mencapai kecemerlangan akademik yang lebih tinggi, penuntut Bumiputera perlu memperolehi pengetahuan dan kemahiran yang memenuhi keperluan pasaran untuk membolehkan mereka bersaing dengan berkesan bagi merebut peluang pekerjaan. Tabung Pembangunan Kemahiran yang baru ditubuhkan akan terus menyediakan bantuan kewangan kepada Bumiputera. Untuk meningkatkan penyertaan Bumiputera dalam pekerjaan berpendapatan tinggi, sektor swasta juga dikehendaki mengambil lebih ramai siswazah Bumiputera lepasan institusi pengajian tinggi awam.

Ke Arah Pembangunan Wilayah Yang Seimbang

4.55 Satu indeks komposit pembangunan1 (IKP) yang dibentuk berpandukan satu set petunjuk ekonomi dan sosial telah digunakan untuk mengukur tahap pembangunan serta mengkategorikan negeri kepada negeri lebih maju dan kurang maju seperti ditunjukkan dalam Jadual 4-8. Petunjuk ekonomi termasuk keluaran dalam negeri kasar (KDNK) per kapita, kadar pengangguran, kadar pembandaran, penggunaan telefon serta pemilikan kenderaan berdaftar sementara yang lainnya

--------------------------------------------------------------

Indeks komposit pembangunan adalah skor purata daripada 10 petunjuk sosioekonomi terpilih. Petunjuk tersebut termasuk KDNK per kapita, kadar pengangguran, kadar pembandaran, pendaftaran kereta dan motosikal bagi setiap 1,000 penduduk, telefon bagi setiap 1,000 penduduk, kadar kemiskinan, liputan air paip, liputan bekalan elektrik, bilangan doktor bagi setiap 10,000 penduduk dan kadar kematian bayi bagi setiap 1,000 kelahiran hidup.




dikategorikan sebagai petunjuk sosial. Berdasarkan IKP, Wilayah Persekutuan Kuala Lumpur, Selangor, Pulau Pinang, Perak, Negeri Sembilan, Melaka dan Johor telah dikategorikan sebagai negeri lebih maju manakala negeri-negeri lain sebagai negeri kurang maju.

4.56 Wilayah Persekutuan Kuala Lumpur, Pulau Pinang dan Selangor mencatatkan mata tertinggi berdasarkan IKP dan ini menggambarkan aktiviti ekonomi dan pendapatan serta taraf dan kualiti hidup yang lebih tinggi di negeri tersebut. Di antara tahun 1990 dengan tahun 2000, kesemua negeri lebih maju mencatat perubahan mata IKP melebihi purata negara iaitu pada 29.0 mata kecuali Wilayah Persekutuan Kuala Lumpur. Semua negeri kurang maju telah mencatatkan IKP yang lebih tinggi pada tahun 2000 berbanding tahun 1990. Kedah, Perlis dan Pahang telah mencatatkan mata tertinggi pada tahun 2000 dan ini menunjukkan tahap aktiviti ekonomi dan kualiti hidup yang lebih tinggi. Walau bagaimanapun, Sarawak, Kedah, Terengganu dan Perlis telah mengalami perubahan lebih besar dalam IKP di antara tahun 1990 dengan tahun 2000, menunjukkan aktiviti ekonomi yang lebih pesat di negeri tersebut berbanding negeri kurang maju yang lain.

4.57 Berdasarkan pertumbuhan KDNK benar, Wilayah Persekutuan Kuala Lumpur, Selangor, Pulau Pinang, Johor, Negeri Sembilan dan Terengganu telah mengalami pertumbuhan yang pesat melebihi kadar purata negara pada 7.0 peratus dalam tempoh RRJP2 seperti ditunjukkan dalam Jadual 4-9. Ini sebahagian besarnya disebabkan oleh aktiviti pembuatan dan perkhidmatan yang meluas di negeri tersebut. Dalam tempoh RRJP3, KDNK bagi semua negeri dijangka berkembang dengan pesat. Peratusan KDNK di kalangan negeri lebih maju dijangka meningkat daripada 67.6 peratus pada tahun 2000 kepada kira-kira 68.2 peratus pada tahun 2010, manakala peratusan bagi negeri kurang maju merosot daripada 32.4 peratus kepada 31.8 peratus dalam tempoh yang sama.

4.58 Dalam tempoh RRJP2, kadar peningkatan KDNK per kapita adalah daripada kadar terendah 4.8 peratus yang dicatatkan oleh Sabah hingga kadar tertinggi 10.5 peratus oleh Wilayah Persekutuan Kuala Lumpur seperti ditunjukkan dalam Jadual 4-10. Secara keseluruhan, KDNK per kapita bagi Melaka, Pulau Pinang, Selangor, Wilayah Persekutuan Kuala Lumpur dan Terengganu adalah lebih tinggi daripada kadar purata negara pada tahun 2000. Negeri-negeri tersebut dijangka dapat mengekalkan struktur yang sama dalam tempoh 2001-2010 dengan Wilayah Persekutuan Kuala Lumpur mencatatkan KDNK per kapita tertinggi iaitu RM49,630 pada tahun 2010.






4.59 Dalam tempoh RRJP3, teras dasar pembangunan wilayah adalah untuk mempercepat pembangunan negeri kurang maju dan mengurangkan ketidakseimbangan sosioekonomi antara wilayah. Langkah yang akan diambil termasuk menggalakkan penumpuan aktiviti ekonomi mengikut negeri berdasarkan kepada kekuatan berbanding mereka, meneruskan program penyebaran industri, memperluas kerjasama serantau di wilayah berkenaan dan memajukan lagi infrastruktur serta meningkatkan liputan kemudahan asas yang berkualiti terutamanya di negeri kurang maju. Usaha memodenkan kawasan luar bandar juga termasuk meningkatkan capaian terhadap infrastruktur ICT. Untuk memastikan pembangunan bandar dan luar bandar yang tersusun dan bersistematik, pertimbangan terhadap pembangunan spatial akan turut diberikan keutamaan. Berikutan itu, semua negeri dijangka mencatatkan pertumbuhan positif dengan peningkatan kualiti hidup yang ketara.

4.60 Bagi menggalakkan penumpuan aktiviti ekonomi, semua negeri akan digalakkan untuk membangunkan kekuatan dalam bidang sedia ada serta menambah keluaran yang mempunyai nilai ditambah yang lebih tinggi dan aktiviti kelompok yang berkaitan. Bidang baru dan yang berpotensi akan dikenal pasti untuk semua negeri berdasarkan kelebihan lokasi serta pertimbangan sosioekonomi mereka. Antara tumpuan yang dikenalpasti termasuk industri elektronik, perabut, automotif, kimia dan petrokimia serta aktiviti industri pelbagai. Sementara itu, pembentukan kelompok industri yang berkaitan akan digalakkan di semua negeri bagi mengukuhkan asas industri, meningkatkan nilai ditambah dan menjana aktiviti pelaburan baru. Pada masa yang sama, bagi memastikan negeri kurang maju berupaya menjana pertumbuhan yang lebih cepat melalui aktiviti pertanian, usaha gigih akan dijalankan untuk meningkatkan produktiviti dan kecekapan dengan memperkenalkan kaedah perladangan moden, menggunakan benih yang berhasil tinggi dan memperbaiki pengendalian lepas tuai. Di samping itu, langkah bersesuaian akan diperkenalkan bagi mempergiat aktiviti pemprosesan yang berasaskan pertanian di negeri tersebut dengan membina kilang moden dan berteknologi tinggi bagi mengeluarkan keluaran yang mempunyai nilai ditambah yang lebih tinggi untuk pasaran tempatan dan eksport.

4.61 Usaha gigih juga akan dijalankan bagi mengukuhkan asas ekonomi negeri kurang maju dengan mempelbagaikan aktiviti kepada sektor pembuatan dan perkhidmatan terpilih. Bagi menggalakkan aktiviti pembuatan di negeri tersebut, program penyebaran industri akan dipergiat. Di bawah program ini, industri tertentu akan digalakkan untuk ditempatkan semula di negeri kurang maju. Pada masa yang sama, kelompok industri sokongan juga akan digalakkan untuk membina kilang mereka di negeri kurang maju bagi memperoleh faedah daripada kadar sewa dan kos operasi yang lebih rendah. Kerajaan akan memperbaiki kemudahan di kawasan perindustrian sedia ada dan mempertimbangkan pembinaan kawasan perindustrian baru dengan infrastruktur berkualiti serta meningkatkan hubungan ke pelabuhan, lapangan terbang dan kawasan maju yang lain. Selain daripada menjadi pencetus kepada pertumbuhan dan menjana peluang pekerjaan baru di negeri kurang maju, program penyebaran industri juga akan membawa manfaat kepada negara hasil daripada sinergi yang dijana daripada hubungan yang saling memerlukan ini. Program ini juga akan mengurangkan tekanan terhadap pusat bandar dari segi penggunaan sumber, infrastruktur dan ruang.

4.62

Di pos oleh Arbain Muhayat pada 20 December 2008